Xuân Bính Ngọ 2026 là một mùa xuân đặc biệt, ghi dấu những mốc son lịch sử: 80 năm Quốc hội và Hiến pháp Việt Nam; 40 năm sự nghiệp Đổi mới và là năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Trong không khí phấn khởi ấy, việc ôn lại những bài học sâu sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh về dân chủ và đạo đức cách mạng không chỉ là sự tri ân quá khứ, mà còn là hành trang để chúng ta bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Ngày 6-1-1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đến bầu cử tại nhà số 10, phố Hàng Vôi, Hà Nội. Ảnh tư liệu
- Dân chủ là sức mạnh khởi nguồn của Nhà nước mới
Ngay từ bản “Tuyên ngôn Độc lập”, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định những quyền thiêng liêng, bất khả xâm phạm của con người và dân tộc. Người nhấn mạnh: “Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập… Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của của để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy”.
Để hiện thực hóa quyền làm chủ, ngay tại phiên họp đầu tiên của Chính phủ (3-9-1945), Bác đã đề nghị tổ chức Tổng tuyển cử càng sớm càng tốt. Người khẳng định: “Chúng ta phải có một Hiến pháp dân chủ. Tất cả công dân trai gái 18 tuổi đều có quyền ứng cử và bầu cử, không phân biệt giàu nghèo, tôn giáo, dòng giống”.
Sự kiện Người từ chối đặc quyền “Chủ tịch vĩnh viễn” mà nhân dân đề nghị năm 1946 là minh chứng rực rỡ nhất cho tinh thần trọng dân và thượng tôn pháp luật. Với Bác, dù là Chủ tịch nước, Người vẫn luôn tuân thủ thể lệ Tổng tuyển cử như mọi công dân khác. Kết quả thắng lợi của cuộc bầu cử năm ấy — với 98,4% số phiếu bầu tại Hà Nội — là minh chứng cho sức mạnh đoàn kết khi lòng Dân và ý Đảng hòa làm một.
- “Chính danh” và sứ mệnh của người cán bộ
Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, người cán bộ trước hết phải “chính danh”. Kế thừa học thuyết của Nho giáo nhưng Bác đã đưa vào đó nội hàm cách mạng mới mẻ: Làm cán bộ là để phụng sự, không phải để thụ hưởng.
Người từng tâm sự: “Tôi tuyệt nhiên không ham công danh phú quý chút nào… Bao giờ đồng bào cho tôi lui, thì tôi rất vui lòng lui”. Khái niệm “Chính danh” ở đây được hiểu là: Danh phải xứng với thực; chức vụ phải gắn liền với tài năng, đức độ và sự tín nhiệm của nhân dân. Người cán bộ Đảng cũng là cán bộ của Dân, chỉ khi được Dân ủng hộ mới hoàn thành được sứ mệnh cao cả.
Cán bộ không được coi vị trí của mình là cơ hội để tìm kiếm công danh phú quý hay sa vào vòng danh lợi. Đây là bài học “chính tâm” cốt tử đối với bất kỳ ai gánh vác việc chung.
- Ý Dân là ý Trời: Làm “đày tớ” chứ không làm “quan cách mạng”
Trong Hiến pháp 1946, mục tiêu bất di bất dịch của cách mạng đã được khẳng định: “Tất cả quyền binh trong nước là của toàn thể nhân dân Việt Nam”. Bác Hồ cũng từng khẳng định trên báo Nhân Dân: “Ý Dân là ý Trời”.
Bác dạy bảo cán bộ phải hiểu rõ: “Làm đày tớ cho nhân dân, chứ không phải là làm quan cách mạng”. Bài học này đặc biệt có giá trị trong bối cảnh hiện nay, khi Đảng ta ban hành Quy định số 144-QĐ/TW về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên.
Người cán bộ hôm nay cần:
- Nêu cao lòng tự trọng và danh dự: Quyết liệt đẩy lùi tư duy cơ hội chính trị và tham vọng quyền lực.
- Cải cách công tác quy hoạch: Quy hoạch phải “động”, ưu tiên những người thực tài, thực đức và được nhân dân kiểm chứng thông qua hành động cụ thể.
- Chịu sự giám sát của Dân: Quyền lực phải được kiểm soát chặt chẽ bằng sự công khai, minh bạch.
Lời kết
Trong kỷ nguyên mới, tinh thần “Dân với Đảng một lòng, toàn dân tộc một ý chí” vẫn là chìa khóa quyết định mọi thắng lợi. Đó là mong ước của chúng ta khi bước vào xuân — mong ước cho một kỷ nguyên thịnh trị, đất nước hùng cường và nhân dân hạnh phúc, để thế hệ mai sau mãi tự hào về thời đại hôm nay.
Theo HNMO
