Cụ thể hóa vai trò chủ đạo của kinh tế Nhà nước trong kỷ nguyên mới

Đăng lúc: 04-03-2026 11:08 Sáng - Đã xem: 22 lượt xem In bài viết

Nghị quyết 79-NQ/TW đề ra hệ thống quan điểm chỉ đạo toàn diện, mang tính đột phá về phát triển kinh tế Nhà nước, đáp ứng yêu cầu vận động của nền kinh tế trong kỷ nguyên mới.

Ngày 25/2, tại Hà Nội, Hội nghị quán triệt toàn quốc đã tập trung nghiên cứu, học tập và triển khai Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế Nhà nước (KTNN) và Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam. Tại hội nghị, đồng chí Nguyễn Thanh Nghị (ảnh dưới) – Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương đã trình bày các nội dung cốt lõi của Nghị quyết 79.

Đổi mới tư duy về nội hàm kinh tế Nhà nước

Nghị quyết số 79-NQ/TW đánh dấu bước ngoặt trong tư duy lý luận của Đảng. Lần đầu tiên, nội hàm KTNN được xác định đầy đủ và hệ thống, làm rõ vị trí then chốt của khu vực này trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

KTNN được nhìn nhận là một chỉnh thể thống nhất, bao gồm toàn bộ nguồn lực do Nhà nước nắm giữ và chi phối: từ đất đai, tài nguyên, vùng trời, vùng biển đến hệ thống kết cấu hạ tầng, ngân sách, dự trữ quốc gia, các doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) và phần vốn Nhà nước tại doanh nghiệp. Nghị quyết khẳng định: Sau gần 40 năm Đổi mới, KTNN luôn giữ vai trò chủ đạo, là công cụ chiến lược để Nhà nước định hướng, dẫn dắt và điều tiết nền kinh tế.

Thẳng thắn nhìn nhận những “điểm nghẽn”

Bên cạnh những thành tựu, Bộ Chính trị cũng chỉ rõ 4 hạn chế căn bản đang cản trở sức bật của KTNN:

Thể chế chậm đổi mới: Chính sách pháp luật chưa theo kịp thực tiễn phát triển sinh động.

Hiệu quả sử dụng nguồn lực thấp: Việc khai thác tài sản công còn lãng phí, chưa được hạch toán đầy đủ.

DNNN thiếu tính tiên phong: Năng lực cạnh tranh còn hạn chế, chưa thực hiện tốt vai trò dẫn dắt trong đổi mới sáng tạo và các ngành then chốt.

Bộ máy sự nghiệp công lập cồng kềnh: Cơ chế tự chủ tài chính chậm đổi mới, chất lượng dịch vụ chưa đáp ứng kỳ vọng.

Nguyên nhân của những tồn tại này xuất phát từ tư duy chưa đầy đủ về vị trí của KTNN, sự bất cập trong hệ thống pháp luật và năng lực đội ngũ quản lý chưa tương xứng với yêu cầu nhiệm vụ.

Tầm nhìn và những đột phá chiến lược

Trước bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0, Nghị quyết 79 yêu cầu chuyển đổi căn bản quản trị KTNN từ “can thiệp vi mô” sang “giám sát vĩ mô dựa trên dữ liệu”.

Bốn nhóm quan điểm đột phá được xác định:

Thứ nhất, cụ thể hóa “vai trò chủ đạo”: KTNN không chỉ bảo đảm ổn định vĩ mô mà còn là nguồn lực chi phối để xử lý các vấn đề cấp bách, bảo vệ chủ quyền và phát triển văn hóa, an sinh xã hội.

Thứ hai, thiết lập mối quan hệ tương hỗ: KTNN phát triển bình đẳng, cạnh tranh lành mạnh nhưng phải cùng các thành phần kinh tế khác xây dựng nền kinh tế tự chủ, tự lực, tự cường. Mục tiêu đến năm 2045, KTNN phải là nền tảng vững chắc, khẳng định tính ưu việt của chủ nghĩa xã hội.

Thứ ba, đột phá về quản lý nguồn lực: Đổi mới mạnh mẽ cơ chế phân bổ và sử dụng tài sản nhà nước theo hướng minh bạch, hiệu quả và theo cơ chế thị trường.

Thứ tư, kiến tạo và dẫn dắt: KTNN phải đi đầu trong đổi mới mô hình tăng trưởng, lấy khoa học công nghệ và chuyển đổi số làm động lực chính để nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Với những định hướng mang tính chiến lược này, Nghị quyết 79 kỳ vọng sẽ tạo ra xung lực mới, đưa kinh tế Nhà nước thực sự trở thành “cánh chim đầu đàn” trong hành trình vươn mình của dân tộc trong kỷ nguyên mới.

Theo laodong.vn