Giai đoạn 1965 – 1972, tại trọng điểm đánh bom Đèo Ngang, lực lượng bộ đội và TNXP đã bám trụ kiên cường để giữ vững mạch máu giao thông. Tác giả Lưu Sỹ Mùi (Hội Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin tỉnh Thái Nguyên) gửi đến độc giả chùm thơ ghi lại ký ức hào hùng về lực lượng TNXP trên cung đường lịch sử này.
Ảnh tư liệu.
Từ năm 1965 đến năm 1972, đơn vị chúng tôi cùng với các đội TNXP tham gia bảo vệ và làm các cung đường ở Hà Tĩnh. Hôm ấy, khi đơn vị chúng tôi vào Đèo Ngang, một o TNXP quê ở huyện Kỳ Anh (Hà Tĩnh) rất vui vẻ, cất tiếng hát rất to: “Vượt Đèo Ngang nào bạn ơi, tay lái ta dồn vang lời ca, hỡi cô gái trên đất Lam Hồng, với bàn tay em rời non và lấp biển, dù xe anh chạy đêm chạy ngày, cũng chẳng bằng tình nghĩa em… để em đi thông đường… tiền phương tay lái mang tình em đảm đang”.
Đèo Ngang là con đèo giáp ranh giữa hai tỉnh Quảng Bình (cũ) và Hà Tĩnh. Bên này đèo là xã Kỳ Nam, huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh; bên kia đèo là xã Quảng Đông, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình (nay là tỉnh Quảng Trị). Đèo dài 6 km, cao 250 mét so với mặt nước biển. Đứng trên đỉnh đèo, ta có thể ngắm phong cảnh của hai địa phương ngay dưới chân đèo rất đẹp.
Những năm chiến tranh chống Mỹ, nơi đây là trọng điểm đánh bom của Mỹ nhằm cắt đứt đường giao thông vận chuyển hàng hóa và bước hành quân của bộ đội vào Nam. Song, các đơn vị bộ đội và TNXP ở Hà Tĩnh đã bảo vệ thông đường một cách tuyệt đối, xe đi lại an toàn, góp phần giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
EM ĐI MỞ ĐƯỜNG
Trên con đèo lộng gió
Ta vào tận Đèo Ngang
Hàng cây đứng thẳng hàng
Che đoàn quân ra trận.
Cô thanh niên má phấn
Trăng tròn tuổi hai mươi
Miệng luôn nở nụ cười
Trên cung đường mới mở.
Các anh vào trong nớ
Để em đi thông đường
Cho xe ra chiến trường
Luôn tăng vòng tăng chuyến.
Đoàn quân ra tiền tuyến
Vượt qua hết Đèo Ngang
Xe chạy luôn an toàn
Mọi người vui phấn khởi.
Niềm vui lên phơi phới
Ta chiến thắng giòn vang
Có chiến công Đèo Ngang
Đội Thanh niên dũng cảm.
ĐỢI ANH VỀ CÙNG EM
Cô thanh niên xung phong
Trên tuyến đường Hà Tĩnh
Vui đùa và tinh nghịch
Nhưng năng suất rất cao.
Bộ đội ra và vào
Đều qua đường này cả
Em tươi cười đon đả
Hẹn anh ở nơi này.
Hỏi tên em nói ngay
Em người con Hà Tĩnh
Có Sông La, Hồng Lĩnh
Anh về em đón ngay.
Qua bao tháng bao ngày
Đã hòa bình đất nước
Tình em càng thắm thiết
Đợi anh về cùng em.
