Tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, việc sửa đổi toàn diện Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác đang nhận được sự quan tâm đặc biệt của dư luận và các đại biểu.
Đại biểu Lý Anh Thư, đoàn ĐBQH tỉnh An Giang.
Trao đổi với phóng viên báo Tin tức và Dân tộc, đại biểu Lý Anh Thư, đoàn ĐBQH tỉnh An Giang đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ các rào cản kinh tế và thủ tục hành chính, nhằm tạo điều kiện tối đa cho người nhận, hiến tạng, đặc biệt là tại các vùng sâu, vùng xa, biên giới và hải đảo.
Phát biểu tại nghị trường, đại biểu đặc biệt nhấn mạnh sự cần thiết phải làm rõ thứ tự áp dụng các tiêu chí y khoa và điều kiện áp dụng trường hợp ngoại lệ trong điều phối tạng. Đại biểu có thể chia sẻ rõ hơn về ý này không?
Trong phiên thảo luận sáng nay, tôi đã nhấn mạnh vấn đề với những người cần nhận tạng ở vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, hải đảo, nơi bà con khó tiếp cận thông tin và thời gian đi lại khó khăn.
Về các tiêu chí y khoa, chúng ta phải lưu ý những trường hợp xác định rõ mức độ cấp cứu của người nhận tạng để đưa ra tiêu chí ưu tiên. Người nhận tạng phải đánh giá, phân tích rõ thời gian chờ đợi của người bệnh để xác định mức độ ưu tiên. Đặc biệt là nguyên tắc xử lý khi kết quả đánh giá tương đương. Khi hai bệnh nhân có kết quả tương đương cần ưu tiên như thế nào? Ai có khả năng chờ được và ai buộc phải nhận tạng ngay?… Đó là vấn đề chuyên môn phải có tiêu chí và đánh giá sâu.
Đối với các trường hợp ngoại lệ, lực lượng chức năng cũng cần xác định rõ giới hạn điều kiện và thẩm quyền quyết định, đây là thẩm quyền quan trọng nhất. Đồng thời, phải công tâm, khách quan với mọi đối tượng, đặc biệt là những người thực sự cần nhận tạng để duy trì sự sống.
Đối với mỗi trường hợp, cần phải lập hồ sơ nêu rõ lý do, phân tích các điều kiện về mặt y khoa và hồ sơ đó phải được lưu trữ để đảm bảo kiểm tra, giám sát, cũng như bảo mật thông tin của người nhận.
Đại biểu vừa đưa ra đề xuất cần có chiến lược hỗ trợ toàn diện từ chi phí đánh giá trước ghép, đi lại, lưu trú cho đến theo dõi sau ghép đối với những bệnh nhân khó khăn ở các vùng đặc thù. Đại biểu có thể phân tích sâu hơn về những rào cản tài chính, địa lý cho các đối tượng này?
Câu chuyện ở vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, đặc biệt là ở hải đảo… điều kiện đi lại rất khó khăn. Ngoài chi phí phẫu thuật, họ còn phải tính đến các chi phí điều trị, nhận tạng, lưu trú, đi lại… vô cùng tốn kém. Nhà nước khi ban hành chủ trương cần đảm bảo chính sách hỗ trợ cho người bệnh, vì họ đã mất đi nguồn thu nhập, không còn tiền dự trữ lâu dài. Thậm chí, người bệnh còn phải vay mượn, dẫn đến nợ nần chồng chất. Do đó, khi xây dựng chính sách, Nhà nước cần hỗ trợ luôn cho đối tượng được nhận tạng về thủ tục hành chính, giảm bớt khó khăn về hóa đơn, chứng từ…
Vậy, theo đại biểu, khi chính sách này được luật hóa và đưa vào thực tiễn, nguồn lực và phương thức triển khai cần được thiết kế như thế nào để đảm bảo tính công bằng?
Nguồn lực phải phân định rõ ba nguồn: Nguồn hỗ trợ về bảo hiểm y tế: Phải được thanh toán trong phạm vi quy định của pháp luật; nguồn ngân sách Nhà nước cần hướng đến nhóm đối tượng khó khăn nhất theo thứ tự ưu tiên; nguồn tài trợ hợp pháp khác cần tính toán chi phí bổ sung theo nguyên tắc tự nguyện và minh bạch.
Bên cạnh đó, chính sách phải xác định rõ đối tượng được hỗ trợ, nội dung và mức hỗ trợ thật chi tiết, rõ ràng; đồng thời quy định rõ cơ quan chịu trách nhiệm. Thủ tục hành chính phải gọn gàng, thanh toán thông qua tài khoản hoặc chi trả viện phí trực tiếp để hạn chế việc người dân phải tìm kiếm các chứng từ thanh toán phức tạp. Khi Nhà nước hỗ trợ thủ tục, người dân sẽ bớt đi gánh nặng trong hành trình giành lại sự sống.
Xin trân trọng cảm ơn đại biểu!
Lê Vân/Báo Tin tức và Dân tộc
