Sáng 9/7/2025, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc (MTTQ) Việt Nam đã tổ chức Hội nghị Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam lần thứ nhất khóa XI. Ban biên tập trân trọng giới thiệu toàn văn phát biểu của Ủy viên Đoàn Chủ tịch MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hội Cựu TNXP Việt Nam Vũ Trọng Kim. Tiêu đề do Ban biên tập đặt.
Hội nghị Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam lần thứ nhất khóa XI – Ảnh: baochinhphu.vn
Kính thưa đồng chí Bùi Thị Minh Hoài và các đồng chí chủ trì hội nghị,
Kính thưa các cụ, các vị, các đồng chí!
Được Đoàn Chủ tịch cho phép, tôi tham gia ba ý kiến sau đây:
Thứ nhất: Về Báo cáo kết quả hoạt động 6 tháng đầu năm 2026, nhiệm vụ công tác 6 tháng cuối năm; về cơ bản tôi nhất trí; có thể nói rằng sau sáp nhập và đến hết 6 tháng đầu năm này, Mặt trận có nhiều hoạt động nổi bật, gây ấn tượng mạnh mẽ trong xã hội và các tầng lớp nhân dân.
Tình hình sau một năm sáp nhập, tổ chức bộ máy, cán bộ Mặt trận từ Trung ương đến địa phương, nếu chúng ta nói rằng đã ổn định, đi vào nền nếp hoạt động thì chỉ đúng một phần, vì có một số Hội, thành viên của Mặt trận ở một số địa phương vẫn chưa ổn định; ví dụ như Hội Cựu Thanh niên xung phong (TNXP), đến nay có Tỉnh hội chưa được công nhận là “tổ chức xã hội được Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ” mặc dù hội viên đang sinh hoạt tại cơ sở rất đông. Nhiều xã, phường, đặc khu chưa được công nhận Hội; trong báo cáo gửi Trung ương Mặt trận, chúng tôi đã nêu số liệu cụ thể. Theo chỉ đạo, hướng dẫn của Mặt trận, chúng tôi đã gửi nhiều công văn, thư công tác trao đổi, kiến nghị nhưng vẫn chưa lay chuyển, mặc dù gần đây có Kết luận số 230 (ngày 05/01/2026) của Bộ Chính trị, Ban Bí thư rất cụ thể: “cần ưu tiên” đối với Hội Cựu TNXP Việt Nam.
Thứ hai: Về chương trình làm việc toàn khóa của Đoàn Chủ tịch, Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa XI, nhiệm kỳ 2026 – 2031. Tôi nhất trí, tuy nhiên theo quy luật vận động thì xã hội không đứng yên, mà 5 năm tới bên cạnh những yếu tố chủ quan, còn rất nhiều yếu tố khách quan chi phối. Do đó, tôi đề nghị thêm một câu trong Chương trình: “Trong quá trình thực hiện, căn cứ nhiệm vụ mới phát sinh sẽ có những điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp với tình hình và yêu cầu công việc đặt ra”.
Thứ ba: Về chính sách đối với người có công, người có đóng góp trong các cuộc kháng chiến, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Chúng ta từng hiên ngang, kiêu hãnh trước mặt kẻ thù, nhưng đứng trước các vị quan trẻ buộc chúng tôi “phải xin”, phải xin thông cảm và chia sẻ cho cuộc sống và sinh hoạt của các cựu TNXP. Có ai ngờ rằng, một tỉnh biên giới biển rộng, núi cao, có hàng trăm cơ sở Hội đang hoạt động lại không công nhận họ, hàng ngàn hội viên sẽ thành hội gì, còn là thành viên của Mặt trận Tổ quốc nữa không? Chúng tôi đã gửi kiến nghị lên Trung ương Mặt trận.
Có ai ngờ rằng, một cung đường cuối cùng của đường mòn Hồ Chí Minh, cực Nam của Tổ quốc, Tổng đội 1C TNXP giải phóng miền Nam, đã có nhiều TNXP anh dũng hy sinh, Nhà tưởng niệm liệt sĩ đã dựng lên. Nhưng hoạt động cựu TNXP thế nào, lãnh đạo tỉnh không quan tâm, không hỗ trợ kinh phí, đồng chí Chủ tịch Tỉnh hội đi họp Trung ương suốt mấy năm nay phải lấy tiền vợ, bỏ tiền riêng để mua vé. Cơ sở họp Đại hội, hội viên phải góp tiền, có hội viên sản xuất kinh doanh góp vào 5 — 10 triệu đồng để lo công việc. Có ai tưởng rằng, hàng chục xã ở một số tỉnh, thành phố, cán bộ lãnh đạo không biết gì về TNXP cả, ông lãnh đạo chưa có nền tảng kiến thức cơ bản, thế mà nhận làm lãnh đạo! Kiến thức kinh tế rất cần, nhưng kiến thức xã hội phải “thuộc bài tròn vai”, quán triệt quan điểm lịch sử, khách quan và cụ thể.
Bây giờ là lúc chúng ta phải vận động triệt để, cán bộ dày công học tập tư tưởng, đạo đức và phong cách Chủ tịch Hồ Chí Minh. Sao làm việc cán bộ lại quá nặng hành chính – kiểu “môn đăng hộ đối”, quan hệ hành chính theo ngôi, thứ, không chịu nghe cán bộ hội, người dân kiến nghị, không quan tâm thành phần xã hội đặc biệt; rất tệ là không muốn gặp cựu TNXP, may lắm thì giao nhân viên tiếp xúc, nhưng nhân viên trẻ quá – lúng túng, rơi vào tình trạng 3 không: “cháu không biết, không hiểu, rồi không làm gì”.
Hôm nay, nhân có chiến dịch đang phát động “500 ngày đêm đền ơn đáp nghĩa” hướng tới các Anh hùng liệt sĩ, quy tập hài cốt, xác định danh tính người hy sinh trong chiến tranh; đây là chủ trương sáng suốt, được lòng dân, phải nói từ là “tuyệt vời”. Trong khi quân và dân chúng ta tích cực tìm kiếm hài cốt nơi núi cao, suối sâu, nơi xa xôi hẻo lánh, thì bên cạnh vẫn còn đó một bộ phận cán bộ, chiến sĩ, TNXP các thời kỳ còn sống rất khó khăn, cô đơn không nơi nương tựa cần phải quan tâm chăm lo, giúp đỡ. Nhiều chính sách, chế độ của Nhà nước chưa đến được người xứng đáng thụ hưởng. “Huy chương Thanh niên xung phong vẻ vang” Quốc hội đã quyết định trao tặng cho cựu TNXP hoàn thành nhiệm vụ trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, thời gian 4 năm rồi nhưng chỉ trao tặng được rất ít, vài ngàn người trong tổng số cả vạn, vạn người, chỉ vì thủ tục hành chính và thiếu cán bộ nhiệt tình.
Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã căn dặn: “Những tồn đọng về chính sách đối với cựu TNXP cần được tập trung giải quyết; đây là trách nhiệm, là sự tri ân của Đảng, Nhà nước đối với những người đã cống hiến, hy sinh vì Tổ quốc”; “TNXP là biểu tượng sáng ngời của thế hệ trẻ, là lực lượng anh hùng của dân tộc Việt Nam anh hùng”; “Các cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội cần tiếp tục quan tâm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần, bảo đảm các chế độ, chính sách đối với cựu TNXP, không để những người có công bị thiệt thòi”; Đồng chí Tô Lâm còn chỉ đạo cụ thể: “Ở đâu có cựu TNXP ở đó có tổ chức hội, ở đâu có tổ chức hội ở đó có hoạt động nghĩa tình đồng đội…”
Tôi xin phép phát biểu những điều trên đây, với mong muốn Trung ương Mặt trận bổ sung chương trình giám sát về chính sách, đánh giá việc thực hiện chế độ, chính sách Nhà nước đến đâu, để có biện pháp thúc đẩy tiến bộ hơn. Đồng thời, đề nghị Mặt trận các cấp quan tâm hỗ trợ những người có hoàn cảnh quá đau thương như chịu đựng di chứng chất độc da cam/dioxin và con em họ, người cựu TNXP cô đơn không nơi nương tựa. Ngày còn làm Trưởng ban Dân vận Trung ương, đồng chí Bùi Thị Minh Hoài đã vận động cho các Ủy viên Đoàn Chủ tịch được có một phong bì tiền mặt đi thăm tặng quà cho các gia đình chính sách, hy vọng sắp tới ta tiếp tục làm như vậy để gắn bó Mặt trận với các tầng lớp Nhân dân nhiều hơn nữa.
Xin chân thành cảm ơn sự theo dõi của các cụ, các vị, các đồng chí!
