Nhân dịp kỷ niệm 76 năm Ngày truyền thống lực lượng TNXP Việt Nam (15/7/1950-15/7/2026) và hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh – Liệt sỹ (27/7/1947-27/7/2026), báo Dân trí phối hợp Hội Cựu TNXP Việt Nam cùng nhiều đơn vị đồng hành đã tổ chức chuỗi chương trình khám bệnh, cấp thuốc, tặng quà tri ân cựu thanh niên xung phong (TNXP), thương binh và người có công tại hai tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Trị. Hàng trăm cựu TNXP hội ngộ, ôn lại một thời “sống bám cầu đường, chết kiên cường dũng cảm” trên những tuyến lửa năm xưa.
Chương trình tri ân các cựu TNXP và thương binh nhân kỷ niệm 76 năm truyền thống lực lượng TNXP (15/7/1950-15/7/2026) và 79 năm Ngày Thương binh – Liệt sỹ (27/7/1947-27/7/2026) do báo Dân trí phối hợp cùng Hội Cựu TNXP Việt Nam, chính quyền địa phương và các đơn vị đồng hành tổ chức.
Chương trình được tổ chức tại xã Sen Ngư vào sáng 19/7.
Chương trình diễn ra từ ngày 17 đến 20/7 với các hoạt động chính:
- Khám sức khỏe, tặng quà, thuốc miễn phí tới 1.000 cựu TNXP, thương binh tại tỉnh Hà Tĩnh và tỉnh Quảng Trị.
- Dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sỹ tại Khu Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc (xã Đồng Lộc, tỉnh Hà Tĩnh).
- Dâng hương viếng Nghĩa trang Liệt sỹ Quốc gia Trường Sơn, Nghĩa trang liệt sỹ Ba Dốc và thăm Di tích Phà Long Đại (tỉnh Quảng Trị).
- Trao 120 phần quà bằng tiền mặt tới 40 thương binh và 80 cựu TNXP tại hai tỉnh Hà Tĩnh, Quảng Trị (mỗi suất quà 1 triệu đồng).
- Tặng 10 nhà Nhân ái tới 10 hộ gia đình cựu TNXP có hoàn cảnh khó khăn tại Hà Tĩnh và Quảng Trị.
Xin trân trọng cảm ơn quý bạn đọc hảo tâm, các đơn vị đồng hành tặng quà tới cựu TNXP và thương binh; đoàn bác sĩ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương hỗ trợ khám, tư vấn miễn phí…
Hà Tĩnh: Hội ngộ của những người từng bảo vệ tuyến đường huyết mạch
Đầu giờ chiều 17/7, tại trụ sở UBND xã Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh rộn ràng bước chân của những cựu TNXP, thương binh và người có công đến tham dự chương trình khám bệnh, cấp thuốc, tặng quà tri ân. Chương trình do báo Dân trí phối hợp với Hội Cựu TNXP Việt Nam, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, chính quyền tỉnh Hà Tĩnh, Công ty Dược phẩm Thái Minh cùng các đơn vị đồng hành tổ chức.
Tham dự chương trình có nhà báo Nguyễn Xuân Toàn, Phó Tổng Biên tập báo Dân trí; Anh hùng Lao động (AHLĐ) Thân Đức Nam, Phó Chủ tịch Hội Cựu TNXP Việt Nam; ông Nguyễn Thành Đồng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Hà Tĩnh; bà Nguyễn Ny Hương, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, Bí thư Tỉnh đoàn Hà Tĩnh; ông Đinh Hữu Công, Phó Giám đốc Sở Nội vụ Hà Tĩnh cùng đông đảo đại biểu, khách mời. Về phía đơn vị tài trợ có ông Trần Văn Hiếu, Phó Tổng Giám đốc Công ty Dược phẩm Thái Minh và ông Vũ Mạnh Hùng, Giám đốc Kinh doanh Công ty Dược phẩm Thái Minh.
Những ký ức hào hùng nơi tuyến lửa. Ngồi giữa những người đồng đội ôn lại kỷ niệm xưa, ông Trần Văn Niệm (thôn Sơn Hòa, xã Thạch Hà) vẫn nhớ như in cảm giác choáng váng mỗi khi mặt đất rung chuyển bởi những trận mưa bom dội xuống tuyến đường huyết mạch mà ông cùng đồng đội ngày đêm bảo vệ. Ông Niệm từng là TNXP thuộc Tổng đội 55 TNXP tỉnh Hà Tĩnh. Năm 1968, khi đế quốc Mỹ tuyên bố đưa miền Bắc trở lại “thời kỳ đồ đá”, ông cùng đồng đội bám trụ bảo vệ tuyến đường 15 chiến lược.
Ký ức đau buồn nhất với ông là trận bom B52 cuối năm 1972 tại xã Phú Lộc, khi ông và các đồng đội đang làm con đường 70. Trong khói bom mù mịt, 23 đồng đội của ông đã ngã xuống khi tuổi đời mới chỉ mười tám, đôi mươi. Tại hội trường, ông Niệm nghẹn ngào đọc lại những câu thơ do chính mình viết từ nỗi đau mất đồng đội. Ông bốn lần thoát chết trong gang tấc khi bom rơi ngay gần nơi trú ẩn; mang trên mình nhiều vết thương chiến tranh, người cựu TNXP luôn cho rằng mình là người may mắn vì được đồng đội đã khuất “chở che” để sống tiếp.
Trên mảnh đất Hà Tĩnh giàu truyền thống cách mạng, mỗi tấc đất đều thấm đẫm mồ hôi và máu của thế hệ TNXP – những người đã gửi lại tuổi thanh xuân đẹp nhất trên những tuyến đường lửa. Phát biểu tại chương trình, nhà báo Nguyễn Xuân Toàn bày tỏ niềm xúc động và vinh dự khi cùng các đơn vị đồng hành tham dự chương trình tại Hà Tĩnh. Ông cho rằng những cựu TNXP có mặt trong hội trường là đại diện cho một thế hệ đặc biệt, những người đã gửi lại tuổi thanh xuân đẹp nhất trên chiến trường, tại các trọng điểm bom đạn và trên những tuyến đường vận tải chiến lược của Tổ quốc.
“Có những người đã ra đi mãi mãi. Có những người trở về với những vết thương trên cơ thể. Cũng có những người phải mang theo bệnh tật và ký ức chiến tranh trong suốt cuộc đời. Nhưng có một điều chưa bao giờ thay đổi, đó là tinh thần quả cảm, ý chí kiên cường và tình yêu đất nước sâu nặng của lực lượng TNXP Việt Nam”, nhà báo Nguyễn Xuân Toàn chia sẻ. Ông nhấn mạnh, nếu không có những bước chân của các TNXP trên Trường Sơn và những cung đường vận tải giữa mưa bom, sẽ không có những con đường rộng mở, những thành phố sáng đèn và cuộc sống bình yên hôm nay.
Đại diện lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh, ông Nguyễn Thành Đồng trân trọng cảm ơn báo Dân trí cùng các đơn vị đã dành tình cảm, nguồn lực để chăm lo cho cựu TNXP, thương binh và người có công trên địa bàn. Theo ông Đồng, mặc dù kinh tế – xã hội của Hà Tĩnh thời gian qua có nhiều bước phát triển, địa phương vẫn còn 8.280 hộ nghèo và khoảng 11.500 hộ cận nghèo; nhiều gia đình chính sách, cựu TNXP và người cao tuổi còn gặp khó khăn về đời sống, sức khỏe, cần sự chung tay của cộng đồng. Ông mong báo Dân trí, Hội Cựu TNXP Việt Nam cùng các nhà tài trợ tiếp tục triển khai thêm những hoạt động an sinh tại xã Thạch Hà nói riêng và tỉnh Hà Tĩnh nói chung.
Góp phần xoa dịu nỗi đau chiến tranh. Sau phần lễ ngắn gọn, các cựu TNXP lần lượt cầm phiếu bước về phía những bàn khám được bố trí khoa học trong hội trường. Giữa dòng người, những mái đầu bạc nhận ra nhau sau hơn nửa thế kỷ, nắm chặt tay hỏi thăm sức khỏe, nhắc lại tên đơn vị, những cung đường từng đi qua. Buổi khám bệnh vì thế không chỉ là dịp chăm sóc sức khỏe mà còn trở thành cuộc hội ngộ ấm áp của những người từng gửi trọn tuổi thanh xuân cho Tổ quốc.
Bà Nguyễn Thị Lý (sinh năm 1947) lặng lẽ ngồi ở một góc hội trường chờ đến lượt khám, trên cơ thể vẫn còn hằn những vết sẹo của một thời bom đạn. Năm 1969, bà gia nhập lực lượng TNXP, cùng đồng đội làm nhiệm vụ mở đường trên các tuyến chiến lược như đường 7, đường 10 và đường 21, bảo đảm cho bộ đội cùng phương tiện, vũ khí hành quân vào chiến trường miền Nam. “Có những ngày ăn không kịp no, ngủ không tròn giấc. Nhưng đường bị đánh là phải ra sửa ngay. Chậm một chút thì xe không qua được, phía trước sẽ thiếu người, thiếu đạn”, bà Lý nhớ lại. Năm 1972, khi đang cầm xẻng xúc đá đắp đường, bà bị trúng bom vào vùng đầu và chân rồi bất tỉnh, một tuần sau mới tỉnh lại tại trạm y tế. Nhà cách điểm khám năm km nhưng bà vẫn tự đạp xe đến, không muốn phiền con cháu.
Trong dòng người chờ khám, ông Nguyễn Hữu Hoan (sinh năm 1948) luôn có vợ là bà Liên đồng hành, dìu qua từng khu vực đo huyết áp, khám mắt rồi đến bàn tư vấn nội khoa. Ba năm tham gia lực lượng TNXP, ông Hoan bám trụ trên những cung đường từ Hà Tĩnh vào Quảng Bình (cũ). Những năm tháng mở đường dưới mưa bom đã để lại nhiều thương tích trên cơ thể ông: sáu năm nay ông bị thoái hóa võng mạc đáy mắt, thị lực suy giảm nghiêm trọng; trí nhớ cũng ngày một giảm sút, từng có lần lạc đường ngay gần nhà.
Các bác sĩ dặn dò kỹ lưỡng về chế độ sinh hoạt, cách dùng thuốc cho người bệnh.
Khu vực khám bệnh được bố trí thành nhiều bàn riêng biệt: đo huyết áp, cân nặng, khám nội khoa, tim mạch, mắt, tai – mũi – họng, cơ xương khớp, xét nghiệm viêm gan B, siêu âm. Theo TS.BS Nguyễn Minh Trọng, Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật Gan mật – Tiêu hóa, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, các y, bác sĩ đã thăm khám cho gần 250 cựu TNXP. Những bệnh thường gặp nhất là tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh phổi mạn tính và các vấn đề về xương khớp; đoàn khám cũng ghi nhận một trường hợp có khối u dù chưa có triệu chứng đặc trưng bên ngoài. “Đặc thù các bác là người cao tuổi và yếu tố địa phương hay ăn mặn nên tình trạng cao huyết áp rất phổ biến. Qua thăm khám cứ 10 bác, chúng tôi lại phát hiện 8 trường hợp cao huyết áp”, BS Trọng cho biết. Tại chương trình, các chuyên gia của tổ chức Wellbeing cũng đồng hành cùng báo Dân trí tổ chức tư vấn kiến thức và tập huấn kỹ năng nhận diện, sơ cứu đột quỵ.
Chia sẻ với phóng viên, ông Thân Đức Nam, Phó Chủ tịch Hội Cựu TNXP Việt Nam, cho biết lực lượng TNXP có những đóng góp to lớn trong kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, bảo vệ biên giới sau năm 1975 và tham gia xây dựng kinh tế. Ông cho biết nhiều cựu TNXP rời quê lên đường khi mới 18-20 tuổi; có người đến nay vẫn sống một mình, không lập gia đình; có trường hợp chịu ảnh hưởng của chất độc hóa học hoặc mang thương tật, bệnh tật kéo dài.
Nhằm tri ân những đóng góp của lực lượng TNXP, báo Dân trí đã thay mặt bạn đọc trao tặng 5 ngôi nhà Nhân ái tới Hội Cựu TNXP tỉnh Hà Tĩnh; trao 20 suất quà tới 20 cựu TNXP và 10 suất quà tới 10 thương binh có hoàn cảnh khó khăn, mỗi suất trị giá 1 triệu đồng tiền mặt. Đồng hành cùng báo Dân trí, Công ty Dược phẩm Thái Minh trao tặng 250 suất quà là các loại thuốc, thực phẩm chăm sóc sức khỏe (mỗi suất trị giá 250.000 đồng) tới các cựu TNXP và thương binh, đồng thời trao tặng 40 triệu đồng tiền mặt và phần quà đến 20 cựu TNXP và 20 thương binh trên địa bàn tỉnh.
Ông Thân Đức Nam mong rằng thời gian tới báo Dân trí và các đơn vị sẽ tiếp tục triển khai những chương trình ý nghĩa tại nhiều tỉnh, thành, tổ chức thăm khám, cấp thuốc và hỗ trợ các cựu TNXP có hoàn cảnh khó khăn. “Trong hội trường hôm nay có nhiều bác, nhiều cô, chú, anh, chị tuổi đã cao, sức khỏe yếu, khó có điều kiện đi xa để khám bệnh. Vì vậy, việc báo Dân trí cùng các đơn vị đồng hành phối hợp với các cơ quan của tỉnh Hà Tĩnh tổ chức gặp mặt, khám bệnh, cấp thuốc và trao quà ngay tại địa phương mang ý nghĩa rất thiết thực”, ông Nam nhấn mạnh.
Quảng Trị: Những người hùng lao vào mưa bom sau “lễ truy điệu sống”
Phó Tổng Biên tập Nguyễn Xuân Toàn và ông Thân Đức Nam đã đại diện bạn đọc báo Dân trí
tặng 5 ngôi nhà Nhân ái tới Hội Cựu TNXP tỉnh Quảng Trị.
Hai ngày sau, sáng 19/7, chương trình tiếp tục được tổ chức tại xã Sen Ngư, tỉnh Quảng Trị. Cựu TNXP Võ Thị Nghĩa, người con của vùng đất thép Sen Ngư, ngồi lặng giữa hội trường đông người, đôi mắt như đang ngóng tìm những người đồng đội. Khi được hỏi về ngày rời quê hương lên đường vào chiến trường, cựu TNXP đã ngoài 70 tuổi không kể ngay về bom đạn hay những vết thương còn hằn trên cơ thể, mà nhớ về lễ truy điệu sống của chính mình và những người đồng đội năm 1968, khi bà vừa tròn 18 tuổi.
Ở tuổi mà nhiều người trẻ hôm nay mới bắt đầu bước vào giảng đường, bà Nghĩa cùng đồng đội đã đứng trước bàn thờ, chuẩn bị tâm thế có thể không bao giờ trở về. Khi lá cờ Tổ quốc tung bay giữa buổi lễ trang nghiêm, những cô gái, chàng trai tuổi mười tám, đôi mươi đồng thanh hạ quyết tâm. “Đã đi là quyết tâm. Một chết, hai sống thì mới đi”, bà Nghĩa nhắc lại lời thề năm xưa.
Tri ân những người không tiếc máu xương cho độc lập. Tham dự chương trình có nhà báo Nguyễn Xuân Toàn, Phó Tổng Biên tập báo Dân trí; AHLĐ Thân Đức Nam, Phó Chủ tịch Hội Cựu TNXP Việt Nam; bà Trương Thị Thanh Hoa, Phó Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Quảng Trị; ông Hoàng Thanh Hiến, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị; ông Hồ Tân Cảnh, Phó Giám đốc Sở Y tế tỉnh Quảng Trị; ông Đinh Trung Hiếu, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh đoàn Quảng Trị. Về phía đơn vị tài trợ có bà Hoàng Minh Hạnh, CEO thương hiệu Sâm Ngọc Linh Trường Nhân.
Trước đó, đoàn công tác gồm đại diện lãnh đạo báo Dân trí và lãnh đạo Hội Cựu TNXP Việt Nam đã đến dâng hoa, thắp hương tưởng niệm các anh hùng liệt sỹ tại Hang Tám Cô, Nghĩa trang liệt sỹ Vạn Ninh, Nghĩa trang liệt sỹ Cục Công trình 4 và Bến phà Long Đại.
Phát biểu tại buổi lễ, nhà báo Nguyễn Xuân Toàn xúc động bày tỏ, đối với những người làm báo, được trực tiếp lắng nghe các cựu TNXP kể lại ký ức chiến tranh là cơ hội để hiểu hơn giá trị của hòa bình hôm nay. “Các cô, các chú, các bác đã gác lại những ước mơ đẹp nhất của tuổi trẻ để lên đường chiến đấu. Các bác chính là những nhân chứng sống của lòng yêu nước và tinh thần quả cảm của dân tộc Việt Nam”, nhà báo Nguyễn Xuân Toàn chia sẻ. Ông cho biết, trong những năm qua tại Quảng Trị, báo Dân trí đã triển khai nhiều chương trình an sinh xã hội; mới đây báo hoàn thành xây dựng 50 căn nhà phao chống lũ trao tặng các hộ dân ở vùng thấp trũng, đồng thời phóng viên thường trú tại địa phương đã kết nối được nguồn hỗ trợ hơn 3 tỷ đồng từ bạn đọc trong và ngoài nước cho các hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.
AHLĐ Thân Đức Nam cho biết cả nước hiện còn khoảng 370.000 cựu TNXP, phần lớn hội viên đều đã cao tuổi, sức khỏe giảm sút; nhiều người sống trong hoàn cảnh khó khăn, mang trên mình thương tật hoặc di chứng chiến tranh. Đặc biệt, Quảng Trị là vùng đất chịu nhiều mất mát trong chiến tranh; những cung đường, bến phà, kho hàng, trọng điểm giao thông từng hứng chịu hàng nghìn tấn bom đạn cũng là nơi biết bao TNXP đã gửi lại tuổi xuân. Ông cho rằng việc báo Dân trí và các đơn vị đồng hành tổ chức khám bệnh tại địa phương mang ý nghĩa thiết thực, bởi nhiều hội viên tuổi đã cao, không thuận tiện để đến khám ở các bệnh viện tuyến trên. “Những phần quà hôm nay của báo Dân trí, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương và các đơn vị đồng hành có thể không lớn về vật chất, nhưng đó là tình cảm và đạo lý ‘Uống nước nhớ nguồn’ của thế hệ hôm nay dành cho những người đã cống hiến cả tuổi thanh xuân cho Tổ quốc. Sự hy sinh của những chàng trai, cô gái tuổi mười tám, đôi mươi năm ấy không gì có thể đong đếm được”, ông Nam chia sẻ, đồng thời mong muốn các cấp, ngành tiếp tục quan tâm, hoàn thiện chính sách để chăm lo tốt hơn cho những cựu TNXP còn khó khăn, đặc biệt là những người chưa có bảo hiểm y tế hoặc mức trợ cấp còn thấp.
Nhiều cựu TNXP lần đầu được khám bác sĩ tuyến Trung ương. Khi phần lễ khép lại, hội trường UBND xã Sen Ngư nhanh chóng chuyển sang hoạt động khám bệnh. Cầm trên tay phiếu khám, các cựu TNXP, thương binh và người có công chậm rãi theo hướng dẫn của lực lượng tình nguyện đến từng khu vực chuyên môn: đo huyết áp, lấy máu xét nghiệm, siêu âm, điện tim. Nhiều cựu TNXP đã ngoài 80 tuổi, lưng còng, bước đi chậm, mỗi bác đều có một tình nguyện viên đi cùng dìu qua từng bậc cầu thang, hướng dẫn đến đúng khu vực khám.
Ông Bùi Công Rọoc (78 tuổi) chăm chú nhìn các bác sĩ đo huyết áp cho đồng đội phía trước, thi thoảng đưa tay xoa đầu gối, nơi những cơn đau thường trở lại khi thời tiết thay đổi. Ông từng dành những năm tháng đẹp nhất cuộc đời trên tuyến vận tải của Đoàn 559, bám trụ trên tuyến đường từ sông Bến Hải đến vùng biên giới Campuchia, vận chuyển hàng hóa, vũ khí trên các cung đường Trường Sơn liên tục bị máy bay địch đánh phá. “Chiến trường lúc đó ác liệt lắm, bom địch đánh suốt ngày, suốt đêm. Có những đoạn đường anh em vừa san lấp xong, xe chưa kịp đi qua thì bom lại dội xuống, mặt đường tiếp tục bị cày xới. Bom B52, bom bi, rocket cứ nối tiếp nhau”, ông Rọoc nhớ lại. Đơn vị ông có khoảng 80 người khi lên đường; đến ngày hoàn thành nhiệm vụ, số người trở về chưa đầy 40. “Chúng tôi đau xót lắm, nhưng không thể dừng lại. Phía trước vẫn đang chờ lương thực, vũ khí và quân tiếp viện. Chỉ cần tuyến đường bị tắc, chiến trường phía trước có thể thiếu người, thiếu đạn”, ông kể. Bản thân ông cũng từng bị thương khi một quả bom phát nổ gần vị trí làm nhiệm vụ, sức ép hất văng ông xuống đất; may mắn ông chỉ bị thương phần mềm và tiếp tục theo đơn vị làm nhiệm vụ.
Tại một góc hội trường, ông Hoàng Minh Đoàn (sinh năm 1950, Phó Chủ tịch Hội Cựu TNXP xã Sen Ngư) cùng đồng đội nhắc lại lần vượt dòng sông Sê Băng Hiên – thượng nguồn dòng Thạch Hãn gần khu vực biên giới với Lào – để đưa vũ khí, lương thực tiếp tế cho miền Nam. Một trong những ký ức ông không thể quên là trận oanh tạc ngày 19/5/1969, khi đơn vị đang chuẩn bị bữa cơm thì máy bay B52 bất ngờ dội bom xuống khu vực binh trạm. “Bom trút xuống khiến mặt đất rung chuyển, cây rừng đổ gãy, đất đá phủ kín mọi thứ. Bốn đồng chí bị vùi lấp ngay tại chỗ. Trong lúc bom vẫn còn nổ, anh em phải lao vào đào bới bằng tay, bằng xẻng để tìm người. May mắn, cả bốn đồng chí đều sống sót”, ông Đoàn kể. Không chỉ đối mặt với bom đạn, những người lính vận tải còn phải chống chọi với rừng sâu, nước độc và những dòng sông chảy xiết; mỗi lần vượt sông Sê Băng Hiên, họ phải cởi quần áo, gói quân trang cùng tài liệu vào túi ni lông rồi bơi qua dòng nước lạnh, có chuyến mất gần một giờ mới sang được bờ bên kia. “Nhiều đồng đội mất vì bom đạn, nhiều người gục xuống vì sốt rét ác tính. Những người sống sót như chúng tôi luôn tự nhắc mình phải sống cả phần của những người đã nằm lại. Sau chiến tranh, tôi tiếp tục làm công tác Hội, giúp đồng đội hoàn thiện hồ sơ, làm chế độ. Chúng tôi từng chia nhau từng bát cơm, ngụm nước giữa chiến trường nên nghĩa tình ấy không thể mất đi”, ông Đoàn chia sẻ.
Ở một khu vực khác, ông Đinh Xuân Nìu, Chủ tịch Hội Cựu TNXP xã Sen Ngư, liên tục đi lại giữa các bàn khám, vừa hỗ trợ hội viên cao tuổi tìm đúng khu vực, vừa hỏi thăm những người đã hoàn tất các bước kiểm tra; chỉ khi phần lớn hội viên đã vào khám ổn định, ông mới cầm phiếu đến bàn đo huyết áp của chính mình. Thời trẻ, ông Nìu đã đi qua nhiều chiến trường, từ những cung đường trên đất Lào, mặt trận Tây Nguyên đến biên giới phía Bắc. Tháng 5/1971, ông gia nhập lực lượng TNXP, làm nhiệm vụ mở đường trên đất Lào. “Có lúc anh chị em đang cuốc đất, phá đá thì máy bay lao tới, bom trút ngay xuống khu vực thi công. Hầm trú ẩn ít, địa hình trống nên nhiều khi nghe tiếng máy bay cũng không kịp chạy. Chúng tôi chỉ biết ép mình xuống mặt đất, đợi bom ngớt thì mới biết mình còn sống”, ông Nìu nhớ lại. Sau thời gian tham gia TNXP, ông được điều chuyển vào quân đội, huấn luyện thông tin liên lạc rồi tham gia chiến đấu ở mặt trận Pleiku, khu vực sân bay Cù Hanh. “Chiến trường Cù Hanh khi đó ác liệt đến mức khó diễn tả hết. Để mở đường tiến công, đồng đội tôi phải bò qua đầm lầy, tháo từng lớp hàng rào, gỡ từng quả mìn. Có người vừa tiến lên đã trúng mìn, cụt tay, cụt chân; có người hy sinh ngay trước mắt. Dù đau xót, những người phía sau vẫn phải tiếp tục tiến lên vì trận đánh không thể dừng lại”, ông Nìu kể.
Xuyên suốt chương trình, có hơn 250 cựu TNXP được thăm khám. Theo BSCKI Lê Văn Thiệu, đại diện Đoàn khám bệnh Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, các bác sĩ phát hiện nhiều trường hợp bị cao huyết áp, bệnh xương khớp; nhiều cựu TNXP, thương binh có thính lực và thị lực kém do tác động của bom đạn trong chiến tranh. “Qua đo độ xơ hóa gan phát hiện 4 trường hợp xơ hóa gan. Cùng với đó, 10% các cụ được xét nghiệm dương tính viêm gan B, tương đương tỷ lệ chung dân số. 15 cụ cũng được phát hiện có chỉ số đường huyết cao. Chúng tôi đã tư vấn kỹ lưỡng cho các cụ có bệnh về phác đồ điều trị cũng như hướng dẫn cách điều chỉnh lối sống để kiểm soát bệnh tật”, BS Thiệu cho hay. Với những trường hợp có dấu hiệu bất thường, các bác sĩ khuyến nghị tiếp tục kiểm tra chuyên sâu tại cơ sở y tế.
Bên cạnh chương trình khám bệnh và phát thuốc, nhiều phần quà có giá trị cũng được trao tặng. Phó Tổng Biên tập Nguyễn Xuân Toàn và ông Thân Đức Nam đại diện bạn đọc báo Dân trí tặng 5 ngôi nhà Nhân ái tới Hội Cựu TNXP tỉnh Quảng Trị; báo Dân trí cũng tặng 30 suất quà, mỗi suất trị giá 1 triệu đồng tiền mặt. Đồng hành cùng báo Dân trí, Công ty Sâm Ngọc Linh Trường Nhân dành tặng cho mỗi cựu TNXP và thương binh tham gia chương trình một bộ sản phẩm chăm sóc sức khỏe, tổng giá trị 162 triệu đồng.
Ông Nguyễn Văn Nghĩa, Chủ tịch UBND xã Sen Ngư, bày tỏ sự cảm kích với chương trình do báo Dân trí và các đơn vị đồng hành tổ chức. Theo ông Nghĩa, xã hiện có khoảng 1.300 cựu TNXP, phần lớn đã cao tuổi, mang trong mình nhiều bệnh lý tuổi già và di chứng chiến tranh, nên việc các y, bác sĩ tuyến Trung ương trực tiếp về địa phương thăm khám, tư vấn sức khỏe là hoạt động rất thiết thực. “Với các cô, các bác cựu TNXP, việc được thăm khám sức khỏe và nhận những phần quà nghĩa tình trong tháng 7 không chỉ mang ý nghĩa chăm lo sức khỏe, mà còn là nguồn động viên tinh thần rất lớn. Qua đó, các cô, các bác càng cảm nhận rõ rằng Đảng, Nhà nước và toàn xã hội vẫn luôn quan tâm, đồng hành với những người đã dành cả tuổi xuân, thậm chí hy sinh một phần máu xương cho độc lập, tự do của dân tộc”, ông Nghĩa chia sẻ.
Lời hẹn từ những người đã đi qua tuyến lửa
Buổi khám kết thúc khi nắng trưa lấp đầy khoảng sân trước hội trường, bà Võ Thị Nghĩa cẩn thận cầm theo phiếu kết quả và túi thuốc, chậm rãi bước ra khỏi hội trường. Trước khi ra về, người nữ cựu TNXP dừng lại trò chuyện với các bác sĩ và những người tổ chức chương trình. Nhắc về cuộc sống hôm nay, bà nói điều khiến mình vui nhất là được sống trong hòa bình: “Chúng tôi chiến đấu chỉ với một mong muốn là đất nước được thống nhất, nhân dân được sống trong hòa bình. Bây giờ, nhìn con cháu được học hành, quê hương phát triển, không còn tiếng bom, không còn cảnh người dân phải chui xuống hầm tránh đạn, thế là mãn nguyện rồi”.
Từ Hà Tĩnh đến Quảng Trị, hành trình tri ân của báo Dân trí, Hội Cựu TNXP Việt Nam cùng các đơn vị đồng hành đã mang lại niềm vui thiết thực cho hàng trăm cựu TNXP, thương binh và người có công – những người đã gửi lại tuổi thanh xuân trên các tuyến lửa để đổi lấy hòa bình hôm nay. Đó cũng là lời khẳng định đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” luôn được thế hệ hôm nay gìn giữ, tiếp nối.
Nguồn: Báo Dân trí
