Đại hội đại biểu Hội Cựu Thanh niên xung phong tỉnh Hưng Yên lần thứ I, nhiệm kỳ 2026–2031 diễn ra khi đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới. Từ ngày 1/7/2025, Hội Cựu TNXP hai tỉnh Hưng Yên và Thái Bình sáp nhập, hiện có khoảng 28.000 hội viên. Hội tiếp tục làm tốt vai trò nhân chứng lịch sử, chăm lo nghĩa tình đồng đội và đóng góp cho địa phương.
Đại hội diễn ra trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, mở ra cơ hội xây dựng quê hương Hưng Yên văn minh, phồn vinh, hạnh phúc, cùng cả nước vững bước tiến vào tương lai.
Trong 20 năm xây dựng và phát triển (2005–2025), đặc biệt giai đoạn 2021–2026, Hội và phong trào Cựu TNXP đã vượt qua nhiều thử thách như biến đổi khí hậu, đại dịch Covid-19 và việc sắp xếp lại tổ chức bộ máy theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Những chặng đường ấy để lại nhiều dấu ấn đáng tự hào của các thế hệ TNXP tỉnh Hưng Yên.
Xây dựng tổ chức, tập hợp hội viên
Với quyết tâm “Ở đâu có cựu TNXP, ở đó có tổ chức Hội”, từ những tổ chức ban đầu còn sơ khai, Hội Cựu TNXP tỉnh Thái Bình (cũ) đã có 8 tổ chức cấp huyện và 242 tổ chức cấp xã, tập hợp 20.367 hội viên. Hội Cựu TNXP tỉnh Hưng Yên (cũ) có 10 tổ chức cấp huyện, 161 tổ chức cấp xã, tập hợp gần 8.000 hội viên. Hội đã trở thành lực lượng xã hội đặc thù, ngày càng khẳng định vai trò trong hệ thống chính trị và khối đại đoàn kết toàn dân.
Phát huy tinh thần “Đoàn kết, Nêu gương, Nghĩa tình, Trách nhiệm”, từ ngày 1/7/2025, Hội Cựu TNXP hai tỉnh sáp nhập thành Hội Cựu TNXP tỉnh Hưng Yên mới, với khoảng 28.000 hội viên. Công tác tổ chức bộ máy được triển khai quyết liệt, đồng bộ theo hướng tinh gọn, hiệu quả. Hội là hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ và là thành viên trực thuộc Mặt trận Tổ quốc tỉnh.
Ghi nhận lịch sử, xác lập chính sách
Với trách nhiệm của nhân chứng lịch sử, Hội đã phối hợp trình Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho nhiều tập thể và cá nhân: Tiểu đội xung kích Đại đội 873 (2010), Đại đội 895 và liệt sĩ Nguyễn Thị Hồng Mùi (2013), Lực lượng TNXP tỉnh (2018). Đây là niềm tự hào lớn của Đảng bộ và nhân dân, làm vẻ vang “đất và người Hưng Yên”.
Hội kiên trì xác lập tư cách pháp lý cho TNXP sau năm 1975. Hội đề xuất và được UBND tỉnh ban hành Quyết định 1696/QĐ-UBND ngày 13/7/2018, xác nhận phiên hiệu TNXP giai đoạn 1976–1980 cho lực lượng thanh niên tiền trạm xây dựng kinh tế mới ở các tỉnh phía Nam (Đắk Lắk, Sông Bé, Kiên Giang). Từ đó, hơn 13.000 hội viên được ghi nhận, mở đường cho việc đề xuất các chế độ, chính sách theo quy định của Nhà nước.
Các cấp Hội phối hợp với địa phương trong và ngoài tỉnh khôi phục, xây dựng nhiều di tích gắn với sự hy sinh của TNXP. Nhà bia tưởng niệm 13 nữ TNXP Tiểu đội xung kích Đại đội 873 tại Núi Nấp (Thanh Hóa) được công nhận di tích cấp quốc gia (1995). Khu tưởng niệm 16 TNXP C130, Đại đội 130, Tiểu đoàn 2, Sư đoàn 571, Đoàn 559, hy sinh ngày 19/9/1972 tại bến phà Long Đại (Quảng Trị), được công nhận di tích cấp quốc gia (2025). Nhà bia 8 TNXP Đại đội 892 Nguyễn Đức Cảnh tại xã Hóa Hợp (Quảng Trị) được công nhận di tích cấp tỉnh (2024). Đài tưởng niệm Đại đội 895 tại ga Gôi (Ninh Bình) được công nhận di tích cấp tỉnh (2025). Đài tưởng niệm 35 TNXP Đại đội 283 hy sinh tại Cảng Gianh được công nhận di tích cấp tỉnh (2023).
Chăm lo chế độ, chính sách đền ơn đáp nghĩa
Đến nay, trên địa bàn tỉnh có [cần xác nhận: số liệu bản gốc ghi “6 00”] TNXP được công nhận liệt sĩ; trên 4.000 người được hưởng chế độ thương binh; hơn 17.000 TNXP được hưởng trợ cấp một lần, trợ cấp hàng tháng và mai táng phí. Gần 2.000 người làm nhiệm vụ ở biên giới Tây Nam được hưởng chế độ theo Quyết định 62; 18 người được cấp bằng “Tổ quốc ghi công”. Trên 13.500 TNXP tiền trạm xây dựng kinh tế mới giai đoạn 1976–1980, có hộ khẩu thường trú tại tỉnh Thái Bình (cũ), được hưởng trợ cấp một lần 2,5 triệu đồng mỗi người.
Nghĩa tình đồng đội và hoạt động xã hội
Hội vận động hội viên đóng góp 118 triệu đồng cho Quỹ phòng chống Covid-19 và 130 triệu đồng ủng hộ đồng bào miền Trung bị lũ lụt năm 2020. Hội cũng huy động 125 triệu đồng tu bổ nghĩa trang TNXP Tân Ấp, Vạn Ninh, Thọ Lộc, tỉnh Quảng Bình, nơi có phần mộ của hơn 200 TNXP Thái Bình hy sinh trên tuyến đường Trường Sơn.
Từ năm 2005 đến năm 2025, Hội đã trao 63.700 suất quà Tết và tặng nhà tình nghĩa với tổng giá trị trên 25 tỷ đồng, trong đó riêng việc xóa nhà dột nát và xây nhà mới hơn 16 tỷ đồng. Các hoạt động bảo đảm yêu cầu “an toàn, trân trọng, hiệu quả, thiết thực” của đơn vị tài trợ. Quỹ Nghĩa tình đồng đội được duy trì tại 100% cơ sở Hội, với mức đóng góp bình quân 300.000–500.000 đồng mỗi hội viên, dùng cho “khó giúp, ốm thăm, thọ mừng, tiễn biệt đồng đội chu đáo”. Hằng năm, quỹ ở cơ sở tổ chức thăm hỏi, tặng quà cho hàng trăm cựu TNXP nghèo, khó khăn. Nhiều tổ chức cơ sở còn duy trì việc mừng thọ cho hội viên.
Phát triển kinh tế, góp sức xây dựng nông thôn mới
Hội viên tích cực hưởng ứng phong trào thi đua yêu nước, tự nguyện hiến đất, đóng góp ngày công và hỗ trợ nhau phát triển kinh tế. Hiện toàn tỉnh có gần 200 gia đình cựu TNXP làm kinh tế giỏi, thu nhập bình quân trên 100 triệu đồng mỗi năm, góp phần xóa đói, giảm nghèo.
Tiêu biểu có doanh nhân Đỗ Đức Uyển, Giám đốc Công ty nhà máy nước sạch (xã Đông Hưng); Nguyễn Thị Sao, Giám đốc Công ty sản xuất dược phẩm (xã [cần xác nhận: “Đồng Bằng Bằng” trong bản gốc]); Đinh Quang Thắng, nghệ nhân làng chạm bạc Đồng Sâm (xã Trà Giang); Hoàng Thị Nguyệt, chủ hộ kinh doanh cây ăn quả, cây cảnh (phố Hiến); Trịnh Văn Vĩnh (xã Tân Hưng). Nhiều công trình, phần việc của hội viên còn ghi dấu với thời gian, như tuyến Đường Cựu TNXP (xã Lô Giang, huyện Đông Hưng cũ) và việc chăm sóc Nghĩa trang liệt sĩ tại phường Trà Lý, phường Thái Bình [cần bổ sung: nội dung bản gốc chưa hoàn chỉnh].
Giữ gìn truyền thống, tri ân đồng đội
Hằng năm, nhân các ngày lễ lớn và Ngày truyền thống 15/7, Hội tổ chức nhiều hoạt động tri ân: gặp mặt nữ chỉ huy các đơn vị TNXP, nhà giáo, thương binh cựu TNXP, Chủ tịch Hội cơ sở và Trưởng Ban công tác nữ cựu TNXP gương mẫu làm theo lời Bác Hồ dạy. Hội cũng tổ chức gặp mặt đại biểu TNXP tiền trạm xây dựng kinh tế mới giai đoạn 1976–1980, giao lưu văn nghệ “Vang mãi bài ca cô gái mở đường” và ra mắt câu lạc bộ truyền thống “Tiếng hát át tiếng bom”.
Chương trình “về nguồn” được tổ chức tại Trường Sơn – đường 20 Quyết Thắng (2022), Việt Bắc (2023), Điện Biên Phủ (2024), Nghĩa trang Trường Sơn, di tích Đôi bờ Hiền Lương – Bến Hải và Thành cổ Quảng Trị (2025).
Hội phối hợp xuất bản nhiều đầu sách như Những năm tiền tuyến gọi, Thanh niên xung phong – Những dấu ấn lịch sử, tập thơ Thanh niên xung phong – Ngày ấy, bây giờ, Tình em gửi trọn con đường. Hội cũng phối hợp thực hiện các phim tài liệu truyền hình như Chuyện bây giờ mới kể, Về đây đồng đội ơi, Xứng danh anh hùng (2018), Sống trọn nghĩa nước non, viết tiếp trang vàng truyền thống, và chương trình 60 phút lắng nghe – Thanh niên xung phong khát vọng và cống hiến (2026). Các chuyên đề của báo, phát thanh – truyền hình tỉnh, trang thông tin điện tử và Bản tin của Trung ương Hội Cựu TNXP Việt Nam đã đăng hàng trăm tin bài, góp phần khơi dậy niềm tự hào về truyền thống.
Thách thức và phương hướng nhiệm kỳ 2026–2031
Bên cạnh kết quả đạt được, Hội đối mặt với không ít thách thức: dân số già hóa, số hội viên giảm dần và không có nguồn bổ sung; sức khỏe hội viên yếu, đời sống còn nhiều khó khăn; tác động của trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số; chế độ chính sách đối với thanh niên xung phong không còn giấy tờ gốc chưa được giải quyết dứt điểm; việc xác nhận phiên hiệu TNXP khắc phục hậu quả chiến tranh sau năm 1975 và xét tặng Huy chương TNXP vẻ vang còn nhiều bất cập. Đại hội nhấn mạnh: “Chúng ta không giải quyết nhanh thì không còn có cơ hội giải quyết, càng để lâu càng khó khăn.”
Đại hội xác định chủ đề “Đoàn kết, Nghĩa tình, đổi mới, phát triển” và mục tiêu tổng quát là tiếp tục phát huy truyền thống anh hùng, vai trò nhân chứng lịch sử của lực lượng Thanh niên xung phong Việt Nam; xây dựng Hội đoàn kết, nghĩa tình, đổi mới và phát triển.
Nhiệm vụ trọng tâm thứ nhất là xây dựng tổ chức Hội và đội ngũ cán bộ, hướng mạnh về cơ sở, theo hướng tinh gọn, rõ việc, rõ trách nhiệm. Nhiệm vụ thứ hai là phát huy vai trò nhân chứng lịch sử, rà soát, hoàn thiện hồ sơ và tham gia giải quyết những tồn đọng về chế độ, chính sách theo quy định. Nhiệm vụ thứ ba là đẩy mạnh “nghĩa tình đồng đội”, để mỗi hội viên khó khăn đều được biết đến, quan tâm và hỗ trợ phù hợp. Nhiệm vụ thứ tư là giáo dục truyền thống, chuyển đổi số và đổi mới phương thức hoạt động, đưa truyền thống TNXP đến gần thế hệ trẻ. Nhiệm vụ thứ năm là phát huy vai trò của Hội trong khối đại đoàn kết toàn dân, tham gia xây dựng Đảng, chính quyền và Mặt trận Tổ quốc.
Các mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp nêu trên không chỉ là chương trình hành động của Ban Chấp hành khóa mới mà còn là lời hứa danh dự trước Đảng bộ, chính quyền, nhân dân và toàn thể hội viên, góp phần xây dựng tỉnh Hưng Yên phát triển nhanh, bền vững, văn minh, giàu đẹp, cùng cả nước vững bước trong kỷ nguyên phát triển mới.
Đặng Văn Bộ
Chủ tịch Hội Cựu TNXP tỉnh Hưng Yên
