Có những dấu mốc thời gian không chỉ để nhớ, mà để tạc vào lòng đất Trầm Hương như một tượng đài bất tử. Ngày 27/4/1976 – một ngày nắng rực rỡ và nồng nàn vị biển của nửa thế kỷ trước – đã trở thành “điểm khởi đầu” cho một hành trình vạn dặm, nơi những trái tim tuổi đôi mươi bắt đầu đập theo nhịp bước của lịch sử.
Khí thế từ Nhà Thông tin đến đại ngàn
Trong ký ức của nhà báo Ngọc Vân (ảnh trên, người thứ 4 từ trái sang, trong dịp gặp mặt nữ TNXP toàn miền Nam từ Quảng Trị đến Cà Mau năm 1998 tại dinh Độc Lập) – một trong những người đã đi qua mùa hè đỏ lửa ấy – hình ảnh hơn 500 thanh niên Nha Trang tập trung tại Nhà Thông tin (nay là Công viên 2 tháng 4) vẫn vẹn nguyên sức nóng. Giữa tiếng loa vang vọng và cờ hoa rực rỡ, là những gương mặt còn vương nét học trò nhưng ánh mắt đã rực cháy khát vọng “xếp bút nghiên rời phố thị”. Ngày ấy, toàn tỉnh Phú Khánh cuồn cuộn một dòng thác xanh của một vạn thanh niên xung phong (TNXP) đồng loạt tiến quân lên các vùng kinh tế mới.
“Đất Sét” (Diên Xuân) – cái tên nghe thôi đã thấy vị chát của đất dẻo và nỗi khắc nghiệt của rừng thiêng nước độc. Tiểu đoàn TNXP Đất Sét năm ấy đã đặt những dấu chân đầu tiên lên mảnh đất chỉ có lau lách và thú dữ. Họ đã sống những ngày “cơm sắn lá giang”, lấy mồ hôi tưới mềm sỏi đá. Bằng đôi bàn tay chai sạn và tinh thần sẻ chia thắt ruột, họ đã cùng nhân dân khai hoang phục hóa, biến những thung lũng hoang sơ thành bản làng trù phú, xanh ngát màu sự sống.
Nghĩa tình đồng đội – Khúc vĩ thanh nhân ái
Trải qua nửa thế kỷ vượt qua bao gian khổ, những chàng trai, cô gái tóc xanh năm xưa giờ mái đầu đã bạc trắng như sương. Nhưng lạ thay, khi gặp lại, ánh lửa trong mắt họ vẫn rực sáng như thuở mới ra quân. Sợi dây gắn kết ấy không chỉ bó hẹp trong tỉnh nhà mà còn vươn xa, bền chặt với những người đồng chí tại Liên đội 3 – Tổng đội 303 Biên giới, nhóm Nghĩa tình đồng đội TNXP (TP. Hồ Chí Minh), tạo nên một mạng lưới nghĩa tình xuyên suốt dặm dài đất nước.
Chương trình “Dấu ấn tuổi xuân” trong lễ kỷ niệm sắp tới, sẽ hiện lên như một nốt lặng đầy nhân văn. Đó là khoảnh khắc cộng đồng cùng nghiêng mình trước những nhọc nhằn của các nữ cựu TNXP – những người phụ nữ đã gửi lại thanh xuân nơi rừng sâu núi thẳm, đánh đổi những riêng tư hạnh phúc để lấy về sự bình yên cho quê hương. Những bàn tay run rẩy nắm lấy nhau, bù đắp cho nhau những mất mát sau bao năm tháng hy sinh thầm lặng.
Trao truyền ngọn lửa cho thế hệ mai sau
Sức sống của lực lượng TNXP không nằm lại ở những trang sử cũ. Trong cuộc đối thoại giữa hai thế hệ, ngọn lửa từ đôi tay những người lính già đã được chuyển giao nguyên vẹn cho những đoàn viên trẻ của phường Nha Trang và phường Bắc Nha Trang.
Nhà báo Ngọc Vân (ảnh trên), với chất giọng trầm ấm nhưng đầy quyết liệt, đã nhắn nhủ: “Tinh thần xung phong hôm nay không còn là khai hoang mở đất bằng cuốc xẻng, mà là xung phong trong trí tuệ, làm chủ công nghệ và phụng sự cộng đồng với trái tim không toan tính.”
Lễ kỷ niệm ngày 27/4/2026 sắp tới không đơn thuần là một buổi lễ họp mặt. Đó là một sự nhắc nhớ thiết tha về tuổi trẻ TNXP một thời cống hiến. 50 năm – một trang sử vàng vẫn đang được viết tiếp. Ngọn lửa xung phong chưa bao giờ tắt, nó chỉ đang chuyển hóa thành tình yêu và trách nhiệm, tiếp tục cháy rực trên mỗi bước đường xây dựng quê hương xứ sở Trầm Hương ngày càng giàu đẹp.
Hoài Nam
