Ban biên tập trân trọng giới thiệu phát biểu của đồng chí Nguyễn Tiến Năng, nguyên Đội phó Đội 34 TNXP tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ, nguyên trợ lý Thủ tướng Phạm Văn Đồng, nguyên Phó Bhủ tịch Hội Cựu TNXP Việt Nam tại toạ đàm “Mãi khắc ghi lời Bác dạy” tổ chức ở Thái Nguyên.
Thật vui khi chúng tôi say sưa hát bài “Thanh niên xung phong làm theo lời Bác” của nhạc sĩ Hoàng Hòa:
“Thanh niên xung phong lắng nghe lời Bác Hồ dạy,
Chúng ta lắng nghe lời Bác dạy chúng ta:
Không có việc gì khó
Chỉ sợ lòng không bền
Đào núi và lấp biển
Quyết chí ắt làm nên.”
Vâng, đây là bốn câu thơ Bác Hồ tặng Đại đội 312 (một đơn vị của Đội TNXP Trung ương do Bác thành lập ngày 17/5/1950 để phục vụ cuộc kháng chiến chống Pháp), khi Người đến thăm đơn vị đang làm nhiệm vụ tại khu vực Nà Cù, huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn (nay thuộc tỉnh Thái Nguyên).
Bài hát “Thanh niên xung phong làm theo lời Bác” được một cán bộ Đoàn tiếp nhận qua Đài Tiếng nói Việt Nam vào mùa hè năm 1951, mang về hội trại của Huyện đoàn Thanh niên Cứu quốc Hoằng Hóa. Chỉ sau vài lần được hướng dẫn, mọi người đều thuộc và bài hát nhanh chóng trở thành ca khúc quen thuộc trong sinh hoạt Đoàn. Điều đáng nói là bài hát không chỉ ngắn gọn, dễ nhớ mà còn chứa đựng nội dung sâu sắc, chạm tới trái tim, thôi thúc mỗi người suy nghĩ và hành động. Sau hội trại, các huyện đoàn đã phát động phong trào thi đua làm theo lời Bác: tích cực lao động sản xuất, thực hành tiết kiệm, làm thủy lợi chống hạn, làm phân xanh bón ruộng, vận động thanh niên gia nhập quân đội…
Cuộc kháng chiến của nhân dân ta ngày càng ác liệt. Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, lực lượng Thanh niên xung phong được thành lập. Năm 1953, hàng vạn thanh niên tình nguyện được tổ chức thành các Đội 34, 36, 38, 40 với khoảng 8.000 người. Trước khi lên đường, các đơn vị đều học Điều lệ TNXP, thảo luận ý nghĩa bốn câu thơ của Bác và xác định đó là động lực, là ý chí chuyển hóa thành sức mạnh của TNXP và của cả dân tộc. Con đường lên Tây Bắc dài 400–500 km, núi cao, vực sâu, gánh nặng, vai tấy, chân sưng, hành quân trong đêm tối vô cùng gian khổ, nhưng không ai nản chí, tất cả đều quyết tâm vượt qua và đến nơi đúng thời gian quy định.
Khi Chiến dịch Điện Biên Phủ bắt đầu (13/3/1954), các đơn vị TNXP thực hiện nhiệm vụ bảo đảm giao thông chiến dịch. Theo Đại tướng Võ Nguyên Giáp – Tổng Tư lệnh chiến dịch, việc vận chuyển lương thực, vũ khí, khắc phục giao thông, chống mưa bom bão đạn có ý nghĩa quan trọng không kém nhiệm vụ chiến đấu. Đối với TNXP, đây là công việc vô cùng khó khăn, nguy hiểm. Lời dạy của Bác đã khơi dậy tinh thần xung kích, hun đúc ý chí “Thanh niên xung phong có thể hy sinh nhưng đường không thể tắc”. Với sự hướng dẫn của bộ đội công binh, TNXP đã dũng cảm phá gỡ hàng nghìn quả bom, dùng cuốc, xẻng, xà beng… san lấp hố bom, vận chuyển hàng chục vạn tấn đất đá, nhanh chóng khôi phục giao thông. Qua đó góp phần quan trọng vào thắng lợi Điện Biên Phủ (07/5/1954).
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, lời dạy của Bác tiếp tục được phát huy mạnh mẽ. Hưởng ứng lời kêu gọi “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”, hàng chục vạn TNXP đã “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”, vượt qua muôn vàn gian khổ, bom đạn ác liệt với tinh thần “địch phá ta lấp, địch lại phá ta lại lấp”. Hàng nghìn km đường được mở, đảm bảo vận chuyển lực lượng, vũ khí, lương thực vào chiến trường miền Nam, góp phần làm nên đại thắng mùa Xuân 1975, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Sau chiến tranh, đất nước đối mặt với muôn vàn khó khăn. Với tinh thần dám nghĩ, dám làm, toàn Đảng, toàn dân đã thực hiện công cuộc Đổi mới theo Nghị quyết Đại hội VI (1986). Sau 40 năm, bằng ý chí và sức mạnh từ lời dạy của Bác, đất nước ta đã đạt được những thành tựu to lớn về cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế. Hướng tới tương lai, chúng ta tiếp tục phát huy tinh thần đó để xây dựng Việt Nam hùng cường, thịnh vượng.
Vinh quang thuộc về Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Vinh quang thuộc về nhân dân Việt Nam anh hùng.
Chúc buổi hội thảo thành công tốt đẹp!
Xin trân trọng cảm ơn!
