Ảnh internet
Trường Sơn không chỉ là dải núi hùng vĩ che chở cho Tổ quốc, mà còn là kho tàng di sản văn hóa quý báu của dân tộc Việt Nam. Những năm tháng hào hùng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ đã khơi nguồn cho một dòng chảy âm nhạc bất tận. Dù khó có thể thống kê hết số lượng ca khúc viết về Trường Sơn, nhưng hàng trăm tác phẩm đã ra đời, trở thành những giai điệu “đi cùng năm tháng”, tạc vào lòng người và tình hữu nghị keo sơn giữa nhân dân ba nước Việt – Lào – Campuchia những giá trị tinh thần thiêng liêng nhất.
Trong các chương trình liên hoan nghệ thuật “Hát về Trường Sơn”, những giai điệu ấy vẫn luôn được lựa chọn với niềm kiêu hãnh. Nghiên cứu về những nhạc phẩm thời bấy giờ, ta càng khâm phục sự nhạy bén và tài hoa của các nhạc sĩ. Bằng âm nhạc, họ đã làm tốt vai trò “người chiến sĩ trên mặt trận văn hóa”, khơi dậy trong nhân dân và bộ đội khí thế tiến công mãnh liệt cùng niềm lạc quan yêu đời. Chính những giai điệu hào sảng đã củng cố niềm tin, thôi thúc thế hệ cha anh lên đường với tâm thế: “Đường ra trận mùa này đẹp lắm”.
Viết về người lính và hành trình xẻ dọc Trường Sơn, ta không thể không nhắc đến những nhạc phẩm như: Bước chân trên dải Trường Sơn (Vũ Trọng Hối), Bài ca Trường Sơn (Trần Chung), Chiếc gậy Trường Sơn (Phạm Tuyên), hay Đường Trường Sơn xe anh qua (Văn Dung) … Những ca khúc ấy đã trở thành hồn cốt của một thời đại, là “bản hùng ca” không thể thiếu trong bất kỳ chương trình nghệ thuật nào hướng về đại ngàn.
Bên cạnh âm hưởng hào hùng, Trường Sơn còn lắng đọng trong những nốt nhạc về tình yêu và nỗi nhớ. Đó là sự hòa quyện tuyệt vời giữa thơ và nhạc trong Trường Sơn Đông – Trường Sơn Tây (nhạc Hoàng Hiệp, thơ Phạm Tiến Duật) hay sự da diết, sâu lắng của Sợi nhớ, sợi thương (nhạc Phan Huỳnh Điểu, thơ Thúy Bắc).
Trường Sơn còn là nơi ghi dấu chân của hàng vạn TNXP – những người đã sát cánh cùng bộ đội để giữ cho mạch máu giao thông không bao giờ đứt đoạn. Hình ảnh những cô gái mở đường, những giao liên quả cảm đã hóa thân vào âm nhạc qua những giai điệu bất hủ như: Cô gái mở đường (Xuân Giao), Đêm Trường Sơn nhớ Bắc (Trần Chung), Lá đỏ (nhạc Hoàng Hiệp, thơ Nguyễn Đình Thi), Chào em cô gái Lam Hồng (Ánh Dương)… Dù không thể kể tên hết các nhạc sĩ tên tuổi như Phạm Tuyên, Thuận Yến, Cát Vận, Văn An, Vĩnh An…, nhưng chính họ – những nghệ sĩ lớn – đã viết nên pho sử bằng nhạc, tô thắm thêm vẻ đẹp của mảnh đất hình chữ S.
Giờ đây, khi tổ chức các hoạt động “Hát về Trường Sơn” cho các cựu TNXP, cựu chiến binh và thế hệ trẻ, cảm xúc vẫn vẹn nguyên như những ngày đầu. Chúng tôi tự hào về lớp lớp bộ đội Trường Sơn đã chiến đấu anh dũng, lập nên những chiến công hiển hách, góp phần thống nhất non sông, làm rạng rỡ cơ đồ dân tộc. Những ca khúc ấy không chỉ là di sản, mà còn là lời nhắc nhở thế hệ hôm nay luôn khắc ghi ký ức hào hùng, để thêm trân trọng giá trị của hòa bình và độc lập.
Lưu Sỹ Mùi
Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin tỉnh Thái Nguyên
