Sáu mươi năm — một hành trình dài bằng cả đời người. Từ 106 thanh niên đầu tiên lên đường từ ấp Lộ Xe vào mùa xuân năm 1966, lực lượng TNXP Cà Mau đã tôi luyện qua lửa đạn, tiếp tục cống hiến trong thời bình và vững vàng khẳng định vị thế cho đến hôm nay.
Trong không khí cả nước sôi nổi kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, ngày 28/4/2026, Hội Cựu TNXP tỉnh Cà Mau đã trang trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 60 năm Ngày thành lập lực lượng TNXP Cà Mau (20/4/1966 – 20/4/2026). Bộ phim tư liệu “Cựu TNXP Cà Mau — Kiêu hùng quá khứ, vững vàng hiện tại” được trình chiếu tại buổi lễ đã khắc họa trọn vẹn bản anh hùng ca xuyên suốt nhiều thế hệ.
Trước buổi lễ, các cựu TNXP đến dâng hương Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Khu tưởng niệm ở phường An Xuyên.
Vùng đất và bức trướng mang hai tên gọi lịch sử
Để thấu cảm trọn vẹn linh hồn của lực lượng TNXP Cà Mau, cần hiểu về mảnh đất đã khai sinh ra họ. Cà Mau — vùng cực Nam Tổ quốc với ba bề giáp biển, nơi những cánh rừng đước Năm Căn và rừng tràm U Minh trùng điệp — luôn là địa bàn chiến lược trọng yếu qua hai cuộc kháng chiến.
Sau ngày thống nhất, hai tỉnh An Xuyên (Cà Mau) và Bạc Liêu hợp nhất thành tỉnh Minh Hải (giai đoạn 1976 – 1997). Chính vì vậy, dòng chữ trên bức trướng mà Trung ương Hội trao tặng: “Thanh niên xung phong Cà Mau – Minh Hải: 60 năm rèn luyện – cống hiến – trưởng thành” không đơn thuần là tên gọi hành chính, mà là sự ghi nhận một hành trình lịch sử xuyên suốt: từ những chiến hào rực lửa năm 1966 đến công cuộc khai hoang xây dựng kinh tế thời Minh Hải và sự hội nhập, phát triển của Cà Mau hôm nay.
Kiêu hùng quá khứ: Ra đời từ lửa đạn, lớn lên trong gian khó
Ngày 20/4/1966, tại ấp Lộ Xe (xã Phú Hưng), lực lượng TNXP tỉnh Minh Hải chính thức ra đời với 106 thành viên đầu tiên, lấy phiên hiệu Đại đội Nguyễn Việt Khái 1. Những năm sau đó, các đại đội 2, 3 và các đơn vị bán thoát ly phiên hiệu Quyết Thắng liên tiếp được thành lập, hoạt động rộng khắp chiến trường Tây Nam Bộ.
Nhiệm vụ của họ vô cùng cam go: Đảm nhận trọng trách trên tuyến đường 1C và kênh Vĩnh Tế — “cuống họng” vận chuyển vũ khí, khí tài từ Campuchia về miền Tây. Mỗi chuyến hàng là một cuộc đấu trí với tử thần. Họ hành quân đêm trên những cung đường bùn lầy, đối mặt với bom bi, bom nổ chậm và những cơn sốt rét rừng tàn khốc không kém gì đạn lạc.
Trong kháng chiến, lực lượng TNXP Cà Mau – Minh Hải trực tiếp chiến đấu gần 20 trận, gần 300 người đã ngã xuống, hàng trăm người mang thương tật vĩnh viễn. Những gương mặt trẻ tuổi ấy đã hóa thân vào hồn sông núi cực Nam. Với những chiến công hiển hách, đơn vị đã vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân.
Sau ngày thống nhất: Xung kích trên mọi mặt trận
Khi tiếng súng ngưng hẳn, người TNXP lại bước vào cuộc chiến mới: chiến đấu với nghèo nàn và lạc hậu. Hàng vạn cựu TNXP tiếp tục tham gia khai hoang phục hóa, xây dựng kinh tế mới, thực hiện nghĩa vụ quốc tế giúp nước bạn Lào và bảo vệ biên giới Tây Nam.
Trở về đời thường với đôi bàn tay trắng, không ít người phải bám trụ với sông nước, làm mướn, bắt ba khía để nuôi con ăn học. Nhưng dù trong hoàn cảnh nào, tinh thần “tự lực tự cường” vẫn ngời sáng. Nhiều gia đình cựu TNXP đã nuôi dạy con cái thành đạt, trở thành những đảng viên, sĩ quan quân đội, tiếp nối truyền thống cha ông bằng tri thức và sự phụng sự.
Vững vàng hiện tại: Nghĩa tình sâu nặng, bản lĩnh dẫn đầu
Bước vào thời kỳ đổi mới, các cựu TNXP Cà Mau một lần nữa chứng minh bản lĩnh qua những mô hình kinh tế sáng tạo. Điển hình như Hợp tác xã Quyết Thắng với mô hình nuôi vẹm xanh nước lợ, không chỉ giúp hội viên ổn định đời sống mà còn tạo công ăn việc làm cho người dân địa phương.
Tinh thần đồng đội vẫn vẹn nguyên qua những hoạt động nghĩa tình: tặng gạo hằng năm, hỗ trợ kinh phí và sách vở cho học sinh nghèo. Khẩu hiệu “Đâu cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên” năm xưa giờ được cụ thể hóa bằng những hành động thầm lặng giữa đời thường. Hội cũng tích cực hỗ trợ hội viên xác minh hồ sơ thất lạc, giúp các đồng đội được hưởng chế độ chính sách xứng đáng — một cuộc chiến đầy nhân văn giữa thời bình.
Trong nhiệm kỳ vừa qua, hơn 8.800 lượt hội viên đã nêu gương sáng trong việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Từ xây dựng nông thôn mới đến bảo vệ an ninh Tổ quốc, dấu ấn của người cựu TNXP hiện hữu rõ nét trên mọi lĩnh vực.
Lễ kỷ niệm — Ngày hội của ký ức và khát vọng
Buổi lễ kỷ niệm diễn ra trong niềm xúc động nghẹn ngào của những mái đầu đã bạc. Tại đây, đồng chí Nguyễn Huy Thái, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Cà Mau, đã trao tặng bức trướng từ Trung ương Hội (ảnh trên). 40 cựu TNXP cũng vinh dự nhận Kỷ niệm chương Cựu TNXP Việt Nam cho những cống hiến trọn đời.
Phát biểu tại buổi lễ, đồng chí Trần Quốc Tuấn (ảnh trên), Chủ tịch Hội Cựu TNXP tỉnh Cà Mau nhấn mạnh: “Kỷ niệm 60 năm là dịp để khơi dậy lòng tự hào và trách nhiệm của thế hệ trẻ. Tinh thần xung kích, dám nghĩ dám làm của TNXP cần được kế thừa mạnh mẽ để xây dựng quê hương Cà Mau ngày càng phát triển”.
Hướng tới nhiệm kỳ 2026 – 2031, Hội đã xác định nhiều mục tiêu chiến lược: Hoàn thiện hồ sơ xét tặng Huy chương TNXP vẻ vang và khởi công xây dựng Khu di tích lịch sử TNXP tỉnh Cà Mau — nơi sẽ lưu giữ mãi mãi ngọn lửa truyền thống cho mai sau.
Ngọn lửa không bao giờ tắt
Từ 106 thanh niên tại ấp Lộ Xe năm ấy đến những mô hình kinh tế vững chãi hôm nay, ngọn lửa TNXP Cà Mau chưa bao giờ tắt. Nó chỉ chuyển hóa từ ngọn lửa chiến đấu sang ngọn lửa kiến thiết. Tri ân những người đã nằm xuống, kính trọng những người đang hiện diện, chúng ta tin tưởng rằng tinh thần ấy sẽ mãi là kim chỉ nam cho thế hệ trẻ Cà Mau trên hành trình bảo vệ và dựng xây Tổ quốc.
Một số hình ảnh khác
Theo baocamau.vn; phim tư liệu “Cựu TNXP Cà Mau — Kiêu hùng quá khứ, vững vàng hiện tại”
