Từ tháng 7/2026, quy định khám chữa bệnh Bảo hiểm y tế (BHYT) có sự thay đổi lớn khi hệ thống phân “tuyến” được thay thế bằng “cấp”, đồng thời mở rộng đáng kể quyền lợi thanh toán, chuyển tuyến và cấp phát thuốc cho người bệnh.
Từ tháng 7/2026, quy định khám chữa bệnh Bảo hiểm y tế (BHYT) có sự thay đổi lớn khi hệ thống phân “tuyến” được thay thế bằng “cấp”, đồng thời mở rộng đáng kể quyền lợi thanh toán, chuyển tuyến và cấp phát thuốc cho người bệnh.
Không còn phân “tuyến”, áp dụng mô hình phân “cấp” Thay đổi lớn nhất trong quy định mới là hệ thống y tế trước đây (tuyến xã, tuyến huyện, tuyến tỉnh, tuyến trung ương) được đổi tên thành các cấp:
- Cấp ban đầu: Bao gồm trạm y tế xã, phòng khám đa khoa khu vực.
- Cấp cơ bản: Bao gồm bệnh viện tuyến huyện, tuyến tỉnh (lưu ý: một số bệnh viện tuyến tỉnh hiện đã được nâng lên thành cấp chuyên sâu).
- Cấp chuyên sâu: Gồm các bệnh viện lớn, chuyên khoa đầu ngành. Sự thay đổi này đi kèm với việc mở rộng nhiều quyền lợi thiết thực cho người tham gia BHYT.
Quyền lợi khi khám tại trạm y tế xã khác và trong trường hợp cấp cứu Người bệnh khi đi công tác, về quê hoặc ở địa phương khác có thể đến khám tại bất kỳ trạm y tế xã nào trên cả nước mà vẫn được BHYT chi trả 100% mức hưởng, không cần giấy chuyển tuyến hay thủ tục xin phép. Trong trường hợp cấp cứu, người bệnh được tiếp nhận tại bất kỳ bệnh viện nào (bao gồm cả tuyến trung ương và bệnh viện tư nhân). BHYT sẽ chi trả 100% mức hưởng mà không yêu cầu thủ tục chuyển tuyến.
Quy định chuyển tuyến đối với bệnh hiểm nghèo và bệnh mạn tính Điểm mới quan trọng là người bệnh được chẩn đoán xác định mắc 1 trong 62 bệnh hiếm, bệnh hiểm nghèo (như ung thư, bệnh cần phẫu thuật lớn, bệnh dùng kỹ thuật cao…) sẽ được lên thẳng bệnh viện cấp chuyên sâu. Việc này không cần giấy chuyển tuyến, được BHYT chi trả 100% mức hưởng và áp dụng ngay từ lần khám đầu tiên sau khi được chẩn đoán. Bên cạnh đó, có 106 bệnh được phép lên thẳng bệnh viện cấp cơ bản (tuyến tỉnh trước đây) mà không cần giấy chuyển từ nơi đăng ký ban đầu.
Về thời hạn của giấy chuyển tuyến, quy định cũ yêu cầu giấy hết hạn vào ngày 31/12 hàng năm đã được bãi bỏ. Theo quy định mới:
- Giấy chuyển tuyến thông thường: Có giá trị 10 ngày làm việc kể từ ngày ký.
- Giấy chuyển cho bệnh mạn tính, bệnh cần theo dõi dài hạn (141 bệnh/nhóm bệnh theo quy định): Có giá trị trọn 1 năm kể từ ngày ký. Hiện nay, giấy chuyển tuyến có thể sử dụng dưới dạng bản điện tử trên ứng dụng VNeID. Một số cơ sở y tế đã triển khai nội dung này và các cơ sở khác đang trong lộ trình thực hiện.
Đối với người bệnh mạn tính (tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch…), sau khi điều trị ổn định tại bệnh viện lớn, có thể được chuyển về cơ sở y tế gần nhà (trạm y tế, trung tâm y tế huyện) để tiếp tục theo dõi, quản lý và nhận thuốc. Điều này giúp tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại.
Mức hưởng khi khám trái tuyến Khám trái tuyến (tự đi khám ở bệnh viện khác nơi đăng ký ban đầu và không có giấy chuyển tuyến) sẽ được BHYT chi trả theo các mức sau:
- Khám tại trạm y tế xã (cấp ban đầu): 100% tại bất kỳ trạm y tế nào trên toàn quốc.
- Nằm viện (nội trú) ở bệnh viện cấp cơ bản: 100%.
- Nằm viện (nội trú) ở bệnh viện cấp chuyên sâu: 40% mức hưởng.
- Khám ngoại trú trái tuyến ở bệnh viện cấp cơ bản hoặc chuyên sâu (áp dụng từ 01/7/2026): 50% mức hưởng (quy định cũ là 0%, người bệnh phải tự trả toàn bộ). Ví dụ: Một người bệnh tự đi khám ngoại trú ở bệnh viện tuyến tỉnh không có giấy chuyển tuyến, tổng chi phí khám là 1.000.000 đồng, mức hưởng BHYT của người này là 80%. BHYT sẽ chi trả: 1.000.000 × 80% × 50% = 400.000 đồng. Người bệnh tự chi trả 600.000 đồng.
Xóa bỏ phân biệt tuyến đối với thuốc BHYT Quy định mới cho phép mọi cơ sở y tế được sử dụng toàn bộ thuốc trong danh mục BHYT, tùy thuộc vào khả năng chuyên môn đã được phê duyệt, thay vì bị giới hạn theo hạng bệnh viện như trước đây. Trong trường hợp bệnh viện thiếu thuốc thuộc danh mục khiến người bệnh phải tự mua ngoài, người bệnh sẽ được hoàn tiền theo quy định.
Thủ tục khi đi khám BHYT Khi đi khám, người bệnh cần xuất trình:
- Thẻ BHYT hoặc mã số BHYT.
- Căn cước công dân hoặc giấy tờ tùy thân có ảnh (nếu thẻ BHYT chưa có ảnh).
- Giấy chuyển tuyến bản giấy hoặc bản điện tử trên VNeID (nếu có).
Ban biên tập tổng hợp
