Ảnh internet
Đêm đêm dưới ngọn đèn dù[1]
Trọng cùng đồng đội lu bù mướt hơi
Ít lúc nào được nghỉ ngơi
Hết san lấp hố lại dời đoàn xe
Bom thù đã cướp mất đi
Một số đồng đội trong xê của Bằng.
Lòng căm thù giặc càng tăng
Mỗi lần tiễn biệt nghiến răng xin thề:
Đòi nợ máu cho bạn bè
Sức mạnh đồng đội nhất tề tăng cao
Toàn xê lại sửa chiến hào
Tiếp tục công việc Đảng giao dân cần
Nhiều đêm hồn Trọng bần thần
Tiếc thương nhớ những bạn thân của mình
Tóc còn xanh đã hy sinh
Họ hy sinh trước lượt mình sẽ sau!?
Thời gian chiến sự bao lâu
Biết có giữ nổi cái đầu nay mai
Nếu chiến tranh cứ kéo dài
Sẽ cướp đi biết bao đời sinh linh
Nghĩ quanh lo quẩn một mình,
Tiếng bom lại dội uỳnh uỳnh bên tai
Vội vàng quờ súng quàng vai
Nắm ngang chiếc xẻng bước dài khỏi hang…
Một xe vận tải chở hàng
Trúng bom bắt lửa văng hàng khắp nơi
Toàn đội ra sức dập bươi
Nhặt hàng chuyển cất vào nơi an toàn
Đông tàn gió bấc xiên ngang
Toàn xê lầm lũi nhằm hang kéo về
Đêm dài xứ núi vào khuya
Rét tê da mặt ẩm ê chân dày
Mỗi người nhức buốt chân tay
Tranh thủ chút ngủ kẻo ngày sắp sang
Khi hừng đông rõ cửa hang
Chóp lèn sườn núi làn nhàn mưa phay
Cung đường vắng tiếng máy bay
Bầu trời đen đặc mây dày bốn phương
Mùa đông thời tiết thất thường
Khi vui hững nắng, khi buồn mưa rơi
Người theo công việc mỗi người
Cứu nhau vượt khỏi quãng thời tối đen
Tất cả chung một niềm tin
Đoàn kết nhau lại hy sinh đến cùng
Sát vai dưới bóng cờ hồng
Quyết tâm giữ vững sơn sông đất nhà…
Đông hàn đủng đỉnh trôi qua
Trọng vào đơn vị đã già nửa năm
Số may ôm chặt thân Bằng
Có lần bom giật súng văng còn người
Anh em trong đội chọc, cười!
Vì mày bé nhỏ nên người lọt bom
Bằng thầm nghĩ bụng cảm ơn
Thần linh che chở nhiều cơn hiểm nghèo
Xuân sang, đồi vắng chim reo
Do nhiều bom đạn dội theo suốt mùa
Men rừng lác đác hoa mua
Vẫn đang khoe sắc ven bờ hố bom
Nhiệm vụ bảo vệ đường mòn
Toàn xê gìn giữ đã tròn một năm
Tính lần bom dội hàng trăm
Khối lượng san lấp phải nhân thành ngàn
Phá bom nổ chậm an toàn
Dăm bảy chục quả nằm ngang trên đường
Chuyển hàng mang người cứu thương
Đến vài trăm lượt cung đường của xê
Hơn chục người đã “ra đi”
Nhân lực thay đổi chuyển về bổ sung
Đầu năm xê lại đủ quân
Bước vào trận mới tinh thần vẫn cao
Ngày xuân gặp trận mưa rào
Cô Bình cùng Trọng ghé vào một hang
Tạm trú chờ trời mây quang
Hai người thuận miệng hỏi han chuyện trò
Bình hỏi: Anh ở lâu chưa?
Trông người queo quắt như vừa lò gang…?
Trọng nói: Gần đủ một năm
Trong guồng bom đạn còn chăng dáng hình!
May mà còn được cái mình
Đâu nghĩ đến dáng với hình làm chi!
Các em mới bổ sung về
Mọi điều chưa rõ có khi hiểu lầm
Anh chỉ bảo em, được không?
Từ chuyện sinh hoạt đến công việc làm
Ở nhà em theo kiếm ăn
Không được đi học sao bằng các anh!
- Nhà cô có mấy cội cành
Mấy anh em chị! Còn xanh hay già?
Em lớn chẳng thấy ông bà
Không thấy cha mẹ sống cà vào cô
Ngày ngày chỉ biết chăn bò
Đêm về xay lúa đến vo áo quần
Lớn thêm vào đội dân quân
Tập được mấy tháng trên cần chuyển đi
Chuyện đời chưa biết được gì
Đến sống tập thể lắm khi lờ khờ
Bây giờ trăm việc mong chờ
Các anh các chị chỉ cho đôi hồi!
Vậy cô mấy chục tuổi rồi?
Người chẳng to tát lại ngồi chê bai!
Em cầm tinh Ngọ bốn hai (1942)
Do sống vất vả nên người nhỏ con
Thì ra cô lớn tuổi hơn
Tôi nay mười chín tính tròn mùa thu
Thôi! Đi! Trời sắp tan mù
Sáng nay, A một sửa tu eo lèn
A mình cảnh giới vùng ven
Hai người một quãng từ lèn trở ra
Xuống đến giáp tận bên phà
Khi có sự cố bắn ba phát liền
Thông đường hai phát chỉ thiên
Người “bị” bốn phát nổ liên một tràng
Hiệu lệnh cứ vậy mà làm!
Tôi đi kiểm soát quãng đường ngã ba
Hai giờ A khác thay ca
Toàn A sẽ rút về nhà nghỉ ngơi!?
Phân công mọi việc xong xuôi
Trọng là A trưởng đứng ngồi đâu yên
Chạy lên, lộn xuống thường xuyên
Máy bay quần đảo nhào nghiêng trên đầu
Bom nổ phía trước phía sau
Nhoáng nhoáng chớp giật vàng thau, xanh lè
Hết trườn, chồm sấp bò lê
Chân lấn từng bước mắt lia trên trời
Phải nhìn từng loạt bom rơi
Đem bao nhiêu quả, nổ rồi hay chưa
Sót bom tai họa khó ngừa
Nhiệm vụ ca trực, vậy chưa làm tròn
Trọng gò người cúi lom khom
Bẻ que bỏ túi tính bom mấy lần[2]
Nổ xong, chưa nổ, từng phần
Hai bên rành mạch, không cần khỏi lo
Bỗng nhiên thấy một cơn đò
Chở đầy khói lửa cháy to giữa trời
Biết là một ép “xong rồi”
Trong thầm trong bụng “đáng đời nhà mi!”
Mấy (F) ép khác vội lao đi
Cung đường ở lại cực kỳ tan hoang
Điểm eo lèn đường vỡ toang
Một quãng toang toác hố bom ken dày
Hai hầm sập, cách ba cây
Hai người của Trọng cùng ngày hy sinh
Trọng vội chạy đi tìm Bình
Thấy cổ tái mét mặt xanh bơ phờ
Vội hỏi: “Trận đầu nếm chưa?!
Trận sau, sau nữa sẽ trơ thôi mà!”
- Nhanh lên xuống phía dưới phà
Hai đã tử trận còn ba hiểm nghèo
Tạm khiêng vào chỗ hang treo
Tôi phát súng hiệu xê điều người thêm
Cáng thương đưa viện tuyến trên
Còn bao nhiêu phải dồn lên mặt đường
Công việc dồn dập khẩn trương
Bóng mặt trời xế, cung đường tạm xong.
Đem hai thi thể về cùng
Làm lễ truy điệu tại trong hang lèn
Lễ xong toàn đội cùng khiêng
Đến bãi đất đỏ nằm bên chân đồi
Số trước yên nghỉ đây rồi
Bây giờ lại tiếp từng ngôi thêm vào!
Nỗi lòng Trọng xốn nao nao
Xót thương đồng chí, đồng bào khôn nguôi
Tiễn biệt hai bạn xong rồi
Trọng vào dự họp những người chỉ huy
“Rút kinh nghiệm trận trưa ni
Chúng ta làm dở việc chia bom thù
Để chúng tập trung một khu
Mật độ bom đạn dập vô quá dày”
(Lời xê trưởng khá gắt gay)
Riêng Trọng suy ngẫm: Trận này khác xa
Chúng chia máy bay làm ba
Một tốp quần đảo để mà canh phòng
Tốp kia len lén bay vòng
Tốp nữa từ biển thẳng đường bay vào
Cao xạ theo tốp trên cao
Tốp thẳng cứ thế bổ nhào cắt bom
Tốp vòng nghiêng cánh “chơi luôn”
Súng ta tầm thấp bắn vương phải lèn
Khi bị bắn cháy một tên
Chúng theo tránh đạn xáo xiên lộ trình
Bom ném toàn lệch địa hình
Như vậy đủ biết chúng tìm từ xa
Phương án tính từ ở nhà
Bọn lái cứ thế bay ra thả liền
Trọng nêu ý kiến mình lên
Để toàn hội nghị xét đem luận bàn
Đúc kết phần dọc phần ngang
Tìm phần lợi nhất để làm trận sau
Tan họp mọi người kéo nhau
Lại hang nhà bếp ăn thâu bữa chiều
Trăng đầu tháng vàng xiêu xiêu
Bằng ra mép cửa đăm chiêu nhìn trời
- Khổ thân cái kiếp làm người
Gian truân lắm lúc chơi vơi nhiều lần
Biết rằng trong đục vẫn thân
Ai mong thác trẻ để ân khí già
Lòng buồn ngẫm nghĩ phôi pha
Phía sau có bóng người ra sau mình
Tưởng ai hóa lại là Bình
- Đêm vào không ngủ còn tìm chi đây?
Em ngủ không được như ngây
Hễ vừa chợp mắt bom vây quanh người
Ra đây một lát cho nguôi
Không ngờ anh lại đang ngồi ngắm trăng
- Bình đừng nghĩ oan cho Bằng
Ngắm trăng đâu, chỉ ngẫm thằng thân tôi
Ngẫm xem trong trận vừa rồi
Mình có mắc lỗi với người hy sinh!?
- “Tự mình soi xét lấy mình
Bình hiểu, điều đó là minh bạch rồi
Mới chuyển về mấy ngày thôi
Bình cảm thấy Trọng là người quang minh
Phân công đúng khả đủ tình
Bố trí các nhóm có tinh có sài
Thiệt hại trận đánh trưa nay
Đúng ý Trọng nói, chúng bày từ xa
Vì vậy nhiệm vụ chúng ta
Không lừa được chúng điều hòa lượng bom”!
“Cảm ơn Bình nói thật lòng
Tôi được giải tỏa bớt trong ưu phiền”
“Bây giờ ta nói chuyện riêng
Anh Trọng, cha mẹ, quê miền ở đâu?
Mẹ cha tôi mất đã lâu
Làng tôi ở sát cây cầu Cảnh Dương
Tôi không được đi học trường
Chỉ học bổ túc đến chương số thừa
Tuổi nhỏ phải đi ở nhờ
Mới về anh chị đúng vừa ba năm
Phong ba bỗng nổi đất bằng
Anh em, chồng vợ dằn lòng ra đi
Anh tôi đi một năm thì
Năm sau tôi phải ra đi đến giờ
Chị dâu nuôi năm cháu thơ
Ở nhà không biết bây giờ đến đâu?
Cảnh này chiến sự còn lâu
Ai mà biết được bao lâu thì dừng
- Hai người đứng dậy dời chân
Tiếng còi đã giục đến lần thay ca
Vội quay vào lại hang “nhà”
Mỗi người một ngách chia ra về giường
A khác tiếp tục ra đường
Luân chuyển trực đến hừng dương lại về
Ngày sau địch rải bom bi
Toàn xê may chẳng việc gì đến ai!
Cung đường lần này chia hai
Nhánh ngắn bên trái, nhánh dài bên kia
Nhánh dài xuống nối phà Bê
Nhánh kia rút ngắn xuôi về phà A
- Hai nhánh về hai bến phà
Hòn lèn đứng giữa chia ra hai đường
Hai xê trấn giữ hai phương
Xê một của Trọng giữ đường phía Tây
Đạn bom liên tiếp xới cày
Cung đường liên tục chở dày hàng xe
Xuân qua vắng, nắng sang hè
Hoa sim lấp ló tiếng ve rậm rừng
Đêm dài trăng sáng gió ngưng
Không gian đứng ngắt hực hừng lửa rơm
Trực về tắm rửa vào cơm
Cả toàn tiểu đội quay luôn quanh bàn
Đèn dầu vàng quạch trong hang
Bóng người cầm đọi từng hàng lung linh
Trọng quay nhìn thấy bóng mình
Đen ngòm kỳ dị như tinh đang trèo
Cơm xong Trọng lần men theo
Sườn hang nhà bếp về leo lên giường
Một ca trực chiến ngoài đường
Đêm về thớ thịt khớp xương nhão dần
Tuổi trẻ chắc thịt sắn gân
Nghỉ ngơi một lúc, mỗi phần khỏe ngay
Đêm nay cả tổ ngủ say
Tầm ba giờ sáng lại ngày thay ca
Tiếng còi ban trực phát ra
Tất thảy tập họp để ra chiến hào!
Ngày nao cũng như ngày nào
Máy bay gầm rú rít gào tiếng bom
Một vùng khói bụi đen ngòm
Núi lèn lở loét, triền sông lẹm bờ
Tiếng khóc gào của trẻ thơ
Nhiều nhà xóm núi bàn thờ khăn tang
Cả xóm phải rút vào hang
Đời sống thời chiến gian nan đủ điều
Ca Trọng trực đến xế chiều
Nay đường hai nhánh địch theo nhánh nào??
Nhờ vậy lực lượng bớt hao
Nhử được bọn lái đánh vào vùng không
Công việc cứ vậy quay vòng
Toàn xê tiếp tục phải gồng mình lên
Đêm hè như những bao đêm
Trọng ra ngồi lặng một bên cửa vào
Bầu trời lồng lộng đầy sao
Tiếng gầm quạ sắt vẫn gào liên miên
Không gian quặn thắt ưu phiền
Không vì chiến sự thì đêm đẹp trời
- Phía sau nghe nhẹ giọng cười
Biết rằng Bình lại đến nơi ngày thường
Bình trêu: Anh ngắm trăng suông!
Tiếc không chén rượu hoặc muỗng cà phê
Của ấy kiếm đâu bây giờ?
Tính tôi hay nghĩ lờ mờ mông lung
Giá đừng có lửa chiến tranh
Nơi này đẹp lắm, trời xanh, núi ngàn
Tầng sao chi chít dọc ngang
Dãy lèn nhô nhấp sàn sàn ngang nhau…
Anh Bằng cứ nghĩ cao sâu
Riêng Bình suy giản, ở đâu cũng nhà
Khắp gầm trời đất quê ta
Trải đều ánh nắng chan hòa cỏ cây
Dân mình vóc nhỏ thân gầy
Nhưng giàu nhân ái, sống ngay thẳng lòng
Ác nỗi lắm kẻ xâm lăng
Đời ông đến cháu lo căng chống thù
Từ trước Cách mạng tháng Tám
Đến nay vẫn phải chống thù liên miên
Hết trận này, nước bình yên
Lớp người sau sẽ vươn lên ngang tầm
“Nếp nghĩ Bình, khá ngon ăn
Lời Bình vừa nói như thần tiên tri”
Hai người buộc miệng cười phì
Tự khen nhau để làm chi bây giờ?
Thần chết đang lượn lùng lờ
Chệch ngay một phút thần chờ đi ngay
Vậy mà cứ tính tương lai
Thật là ít kẻ như hai chúng mình!
Bằng quay đầu lại hỏi Bình:
Nếu chiến tranh hết Bình xin ngành nào?
Với em học lực chẳng cao
Lấy gì để chọn nghề nào ngành kia
Nếu trên cho học một nghề
Em nguyện làm tốt chẳng chê nghề nào!
Thời gian đến giờ điểm giao
Hai người đứng dậy cùng vào ngách hang
Đêm ấy Trọng nằm mơ màng
“Mơ thấy mình đứng trên đường đếm bom
Thấy Bình cúi chạy lom khom
Đùng – Rầm! Tiếng nổ đen ngòm bủa vây
Thân Bình bay bổng lên mây
Trọng choàng tỉnh giấc mình đầy mồ hôi”
Giấc mơ dữ, lướt qua rồi
Mà trong lòng Trọng bồi hồi không yên
Tám giờ ca trực đến phiên
Trọng gọi Bình lại nhỏ riêng dặn dò:
“Trưa nay có thể đánh to
Suốt tuần trong tháng chúng cho chụp hình
Kế hoạch chia cắt nghi binh
Ta lừa nhử chúng, chúng tìm sẽ ra!?”
Tiểu đội tập họp thay ca
Trọng đứng lên trước nói qua mọi người:
“Mấy tuần nay địch đánh hơi”
Khả năng chúng đổi cách “chơi” thường ngày
Vì vậy nhiệm vụ trưa nay
Chúng mình biết sẽ gay go ít nhiều
Chúng ta không phải kẻ liều
Cũng không để mất chỉ tiêu tuyến đường
Mọi động tác nên khẩn trương
Đầu cần tỉnh táo để lường địch, ta
Ai tim yếu thì ở nhà
Lên xê báo cáo để A thay người
Cả toàn tiểu đội im hơi
Nhìn lên A trưởng chẳng lời xin thay
Trọng đứng đầu hàng thẳng ngay
Xung vào trận mới một ngày gay go
Trên đầu hai chiếc bo bo
Quần đảo xiên xáo thăm dò, thấp cao
Hồi lâu nghiêng cánh bổ nhào
Ném hai quả khói điểm vào hai nơi
Trọng hét tiểu đội chia người
Tản về từng điểm những nơi mọi ngày
Sau mười phút đã thấy ngay
Ba thằng ép bốn, tốc bay thẳng vào
Tầm bờ biển, nâng độ cao
Cùng chúi mũi xuống bom ào lao ra
Đầu nhánh đường tới bến phà
Loạt bom đầu, nổ tung ra giữa đường
Một bầy khác nhiều chiếc hơn
Ném xuống loạn xạ từ trường bom bi
Dã man gớm quạ Hoa Kỳ
Chúng dùng cả loại bom bi nổ dần
Biết được hai đường khó khăn
Dùng bom nổ chậm canh chừng thời gian
Trọng nằm dưới một hầm ngang
Nghiêng người nhẩm đếm, từng hàng bom rơi
Một hai…ba…bốn…chín mười….
Nổ nhanh ba quả vài mươi chui nằm
Bom bi chưa nổ thừa trăm…
Xong hai loạt chúng rầm rầm bỏ đi
Cả tiểu đội phải nằm lì
Trọng đang nghĩ cách để đi tìm người…
Chỉ còn một cách nữa thôi
Trườn xuống chân núi quãng nơi sông oằn
Bơi qua tìm bên mép sông
Mượn cơn thuyền nhỏ của dân cắm hờ
Chống thuyền men sát theo bờ
Đường nằm trên dốc bom chờ mặc bom
Bi chậm lặn dưới đáy sông
Có nổ dưới đó cũng không ngại gì
Đầu Trọng toan tính từng ly
Phải giấu súng đạn kẻo nguy từ trường
Cuốc xẻng chỉ dùng cán trơn
Gặp quả bi chậm khi trườn, ném nhanh!
Tính xong nhoài người lên thành
Ngóc đầu quan sát xung quanh hiện trường
Bom tiếp tục nổ trên đường
Nhì nhằng khoảng cách cứ thường lệch nhau
Từ hầm đến mép sông sâu
Chừng hơn trăm mét dốc cao phải vòng
Cán xẻng huơ trước đề phòng
Ép bụng xuống đất, vai gồng ngực lên
Sau tiếng nổ, nhổm, chạy nghiêng
Bò nhanh, trườn chậm lăn kiềng nhiều phen
Một hồi tới được triền men
Trọng choài người xuống dòng xanh an toàn
Trồi đầu lên để bơi ngang
Thấy tiểu đội khác đã sang bên bờ
Cả xê trưởng cũng đang chờ
Vội vàng bơi tới kể sơ tình hình
“Bây giờ phải nhờ công binh
Họ đến rà phá bom mìn giúp cho
Còn ta mượn mấy cơn đò
Men theo triền dốc để lo tìm người
Đoạn nào rà phá xong rồi
Thì bắn tín hiệu biết nơi an toàn”
Mệnh lệnh xê trưởng truyền ban
Ai vào việc ấy phải làm nhanh lên
Đồng đội cùng Trọng tìm thuyền
Nốc lòi ba chiếc chính quyền mượn cho
Mỗi chiếc đủ ba tay co
Cách nhau trăm mét mỗi đò, lướt nhanh
Trưa hè trời cao trong xanh
Máy bay vắng bóng, uỳnh, oành tiếng bom
Cung đường bụi đất đỏ lòm
Ba thuyền chèo cúi lom khom ven bờ
Lướt êm xuống chỗ đường gờ
Công binh vừa tới soạn đồ phá bom
Xế trưa bóng đã quá tròn
Từng khuôn mặt cháy đen ngòm mồ hôi
Nối dây dài, buộc sát lôi
Chia người từng cặp nằm xuôi ven đường
Trước mặt diệt lũ từ trường
Sau thằng nổ chậm đến phường bom bi
Một vùng khói bụi đen sì
Nhoáng nhoáng chớp giật mảnh phi vèo vèo
Sau loạt nổ Trọng lần theo
Trong làn khói bụi thét gào gọi tên:
Ơi Bình, ơi Tiến, ơi Ên!
Độ ơi, Bính hỡi, bay lên xem nào!
Mỗi bước chân, một tiếng gào
Thoảng nghe gọi lại nơi nào gần đây
“Anh….Trọng…! Chúng em chỗ này!”
Trọng dùng nhìn phía gốc cây bên lèn
Có tám người cùng chạy lên
Nối nhau trong khói về nhanh bến xuồng
Mặt Trọng chưa hết lo buồn
Thiếu hai nhóm nữa, biết còn ra sao!?
Tám người kể: “Loạt bom đầu
Chúng tôi thoát tạm vào sâu trong lèn
Chờ hết nổ sẽ bắn tin
Không ngờ bom chậm nổ liên đến giờ”
Xê trưởng nóng ruột đứng chờ
Mặt chưa đủ mặt, lòng chưa cam lòng
Đội rà tiếp tục tấn công
Tiếng nổ liên tiếp ầm ầm dội vang
Cung đường đứt dọc lở ngang
Hố bom sâu, cạn, chẳng hàng xẹo xiên
Xê trưởng cùng với anh em
Chạy tìm xáo xác hai bên, ngách ngầm
Dấu bom rơi trong nhiều hầm
Đến một hố mới đất bầm máu pha
Tốp người vội vã moi qua
Lòi hai thi thể máu ra khắp mình
Nhìn kỹ vẫn chưa thấy Bình
Đồng đội cùng Trọng khiêng nghênh xuống đò
Trọng quay lại, chạy kêu to:
Bình… ơi…! Còn sống thì bò ra ngay!
Chân chạy mắt nhìn đó đây
Từ xa thấy một cánh tay vẫy dài
Chậm rãi vẫy nhẹ một…hai
Bàn tay rả xuống, lại nhoài gượng lên
Trọng vội lao đến gần bên
Thấy Bình nằm sấp mặt nghiêng thều thào
Một chân nát từ lúc nào
Máu tươi đọng xuống hố cao đỏ bầm
Trọng vội ôm Bình vào lòng
Mắt không rơi nước mà lòng cắt dao
Đồng đội theo chạy đến sau
Cùng cô y tá xúm vào buộc băng
Đặt Bình vào cái cáng băng
Hai người khiêng vội chạy băng tới xuồng
Khoảnh Bình nằm chừng mét vuông
Một thi thể nữa, đúng Hường còn ai!!
Quả như Trọng đoán buổi mai
Trận này ác liệt chẳng sai chút nào!
Trọng ngồi cho Bình kê đầu
Tất cả xuống nốc, chèo mau để về
Giữa dòng xê trưởng phân chia
Cắt ba người, chuyển Bình về viện trên
Y tá cùng Trọng đi kèm
Còn bao nhiêu nữa, dồn lên hai đò
Thuyền Bình quay mũi cạy co
Ba người cố sức chèo cho kịp giờ
Mặt Trọng ngơ ngác bơ phờ
Bình thì thiêm thiếp như mơ như màng
Làn da nhợt nhạt tái vàng
Chợt mê, chợt tỉnh vơ quàng quơ xiên
Trọng tìm hết lời động viên
Bình ơi cố gắng,…. Sắp lên viện rồi!…
Chợt thấy đôi mắt Bình tươi
Dần dần hé mở, đôi môi máy đều
Phát được giọng nói thào…. Thều
Cho… Em… Ngụm nước, tiếp theo tắt dần
Trọng vơ vội cái bi đông
Của người đồng đội trao phòng lúc trưa
Nghiêng tẻ chút nước, nhỏ, vừa
Vào đôi môi nẻ, lời chưa hết lời
Nước trôi vào lưỡi, qua môi
Chảy vào khoang họng chừng mười giọt trong
Thấm sâu tận đến đáy lòng
Bỗng dưng!… Đôi mắt Bình trông lạ kỳ
Tay quàng cổ Trọng ôm ghì
Miệng cất tiếng nói nằn nì, rõ ràng
“Em khát nước quá anh Bằng!
Cho em ngụm nữa, một lần nữa thôi”
Y tá dỗ: Hết nước rồi!
“Em nghe tiếng nước đang trôi rào rào
Cho em một hớp đi nào
Lạy anh, lạy chị không sao đâu mà”!
Trọng nghe như đứt ruột ra
Những lời cầu khẩn quả là xót thương
Buộc lòng y tá phải nhường
Vừa giơ bình nước, Bình ườn theo ngay
Chộp vội, dùng cả hai tay
Ấn liền vào miệng uống lay một hồi
Uống xong Bình nở nụ cười
Nhìn vào mắt Trọng thay lời cảm ơn…!
Cả người Bình, bỗng nổi cơn
Run lên bần bật như đường sốt cao
Trọng ôm cố riết chặt vào…
Bình giương đôi mắt nhìn vào khoảng không
Trời xanh cao ngất xoay vòng
Núi lèn hỗn độn, một vùng tối bưng
Đôi ngươi mắt Bình mở trừng
Mi không khép nữa tay chân rủ mềm!…
Trọng đặt Bình xuống ván thuyền
Vuốt lên đôi mắt đen huyền bấy nay
Ngoắt đồng đội, bác lái quay
Chở về đơn vị, một ngày đau thương!!!
Kể từ dạo Trọng lên đường
Đến mùa thu tới cung đường thứ ba
Mười tám tháng vắng tin nhà
Các cháu cùng chị sống ra sao rồi!?
Chiến trường đang lúc sục sôi
Tin anh càng vắng, không người hỏi han
Trọng như khô héo gan vàng
Thư gửi mấy cánh ngút ngàn bóng chim
Các cháu sống cảnh nổi chìm
Xuống hầm lên trại, ngày đêm thế nào?
Kiếp người sao lắm gian lao
Thà như thân phận cỏ lau một bề
Trọng nằm trằn trọc canh khuya
Nhớ nhà thương bạn lòng tê tái buồn
Một đời người, gặp mấy khuôn
Khi tròn khi méo vẫn luôn lập lờ
Dáng Bình ẩn hiện mờ mờ
Luôn trong đầu Trọng không giờ nào phai
Trời cho tình bạn dài dài
Biết đâu sẽ tiến đến ngày xa hơn…
Bây giờ đôi ngả hai đường
Lòng còn đọng lại mối vương vấn sầu
Biển đời lắm vực hiểm sâu
Đã chia đôi trẻ mái đầu còn xanh!
Tiếng còi huýt, giờ điểm danh
Trọng choàng mở mắt chạy nhanh xếp hàng
Lại một ngày mới giao ban
Nhiệm vụ đã rõ theo hàng tiến đi!
Đến trưa toàn A trực về
Xê trưởng tìm Trọng đi kề, vịnh vai
Tỉ tê hỏi chuyện tuyến ngoài
Sau chuyện nhân sự những ai gan lì?
Trong gian khổ cùng hiểm nguy
Con người lộ rõ những gì bản năng
Tham trận gần hai năm ròng
Những người còn lại gần bằng như nhau
Nếu đem lò lọc vàng thau
Vẫn còn một số nhiều thau ít vàng
Ví như trên núi đại ngàn
Rừng cây vẫn có vài hàng cây cong”!
Xê trưởng cùng Trọng về phòng
Văn phòng là một lán nằm cạnh hang
Xếp cành cây lại làm bàn
Ghế ngồi bốn dãy làm bằng cây to
Trên bàn nhiều loại giấy tờ
Anh chỉ cho Trọng ngồi vô trước mình…
Trọng xem cử chỉ khác tình
Đoán rằng thay đổi chương trình chi đây!?
Không dưng sao có thế này?
Trao đổi công việc xưa rày đã quen
Bình thường sống tựa anh em
Có việc nói rõ để đem luận bàn
Giờ đây lại cứ dềnh dàng
Cử chỉ rụt rè làng nhàng đâu đâu
Trọng phải hỏi mở một câu:
“Xê trưởng gặp chuyện khó, sâu kiểu gì?
Tình đồng chí nói thẳng đi
Tôi sẵn nhận lệnh để đi thực hành”!
- “Chúng ta như đại gia đình
Đã bao nguy hiểm thác ghềnh có nhau
Bây giờ lại chuyện nỗi đau
Tôi tìm không được cách nào sẻ chia”!
Anh trao Trọng, cái xi-phơ
Trông có bức điện chuyển đi từ Roòn
Tên người ký, một trẻ con
Trọng nhìn đã biết đích tôn cháu mình
Bức điện viết: Ba hy sinh
Chú xin về gấp, gia đình đang nguy!
Trọng trơ như một vật gì
Nói không ra tiếng, mắt bế nước ròng
Nỗi buồn vì bạn chưa xong
Nỗi đau cốt nhục lại đong thêm đầy
Ngồi lặng lâu trên ghế cây
Đồng đội chạy đến, dần vây nhiều vòng
Hỏi: Sao có chuyện lạ lùng
Vội vàng dìu Trọng về phòng giường riêng
Y tá phải đến trợ tiêm
Anh bị sốc nặng, khi tin ở nhà
Mọi người nắn bóp dầu xoa
Đặt anh nằm nghỉ tầm ba bốn giờ
Xê trưởng triệu họp bất ngờ
Tất cả cốt cán, còn trừ Trọng ra
Giải quyết cho anh về nhà
Cử người thay thế trưởng A trong ngày
Cuộc họp chớp nhoáng bãi ngay
Công việc ngoài tuyến phải quay thật đều
Trọng vào giấc ngủ thiu thiu
Trong mơ anh thấy giặc thiêu đốt làng
Chúng rải chất độc, na-pan
Rừng xanh trụi lá đồng làng bạc phau
Dòng khe giếng nước đổi màu
Dân làng kẻ chết người đau tật nguyền
Anh thét lớn: Phải xông lên!…
Bàng hoàng tỉnh giấc màn đêm quanh lèn
Đồng đội vội đến châm đèn
Trao anh bát cháo, nhịn đêm đến giờ
Tay nhận bát cháo bạn đưa
Mắt nhìn đồng đội, lòng chưa bớt dàu
Cả xê thức trắng canh thâu
Tất thảy lo lắng, mong cầu Trọng yên
Sáng ngày ban trực thay phiên
Trọng ở lại lán để trên cho về
Bùi Văn Khiển
[1] Đèn pháo sáng
[2] Khi trực chiến, người trực bẻ những đoạn que nhỏ bằng que tăm để đếm số bom máy bay địch thả xuống trong ngày. Mỗi quả bom rơi được tính bằng một đoạn que. Những quả bom đã nổ được chuyển sang một túi áo, còn những quả chưa nổ vẫn để ở túi áo kia. Nếu người trực hy sinh, chỉ cần nhìn số que còn trong túi là đơn vị sẽ biết ngay còn bao nhiêu quả bom chưa nổ để tiếp tục theo dõi và xử lý.
