Triển lãm “Tình yêu qua chiến tranh” tại Hà Nội năm 2022 tái hiện những câu chuyện tình cảm động của các cặp đôi trong khói lửa bom đạn. Từ việc lưu giữ trọn vẹn những trang viết thiêng liêng này, chúng ta cũng thấy rõ tầm quan trọng của công tác biên tập giúp tác phẩm luôn đúng, hay và giữ trọn vẹn văn phong đặc trưng của tác giả.
Những câu chuyện tình vượt bom đạn tại triển lãm ở Hà Nội
Thông qua những lá thư, hình ảnh và nhật ký, triển lãm “Tình yêu qua chiến tranh” (diễn ra tại bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, Hà Nội năm 2022) tái hiện lại những câu chuyện tình trong điều kiện bom đạn, xa cách và chia ly.
Tại đây, mỗi câu chuyện tình xúc động được đặt tên riêng. “Chuyện tình vợ chồng nhà văn, nhà báo” là câu chuyện của nhà văn, nhà báo Nguyễn Thị Thanh Hương và nhà văn Vũ Tú Nam.
Họ biết mặt nhau từ năm 1948 khi bà Hương là cán bộ phụ nữ trẻ Liên khu IV tới tiểu đoàn ông Nam diễn thuyết. Năm 1949, khi đơn vị ông Nam hoàn thành nhiệm vụ ở khu 3 về Thanh Hóa, họ chính thức gặp gỡ, quen biết và trở nên thân thiết.
Năm 1950, bà Hương được điều ra Việt Bắc công tác. Đến tháng 6/1950, ông Nam cũng ra Việt Bắc làm báo Quân đội nhân dân. Những cánh thư gửi đi nhiều hơn và tình bạn của họ dần chuyển hóa thành tình yêu.
Ngày 1/6/1952, hai người đính ước. Tuy nhiên, thời gian bên nhau rất ít do ông Nam đi chiến dịch liên miên. Từ lúc yêu đến khi thành vợ chồng, họ luôn trong hoàn cảnh cách xa vì công tác và duy trì liên lạc qua những lá thư.
Sức mạnh kết nối từ những cánh thư và trang nhật ký thời chiến
“Nguồn cảm hứng của bài hát Lời người ra đi” kể về tình yêu của nhạc sĩ Trần Hoàn và bà Thanh Hồng. Họ gặp gỡ và nên duyên vợ chồng vào năm 1950 nhưng liên tục chịu cảnh xa cách như bao trí thức thời chiến khác.
Cưới nhau năm 1950, song phải đến sau ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, gia dịch họ mới chính thức đoàn tụ. Thư từ và nhật ký là phương tiện duy nhất giúp họ giữ liên lạc và gửi gắm tình cảm cho nhau.
Tình yêu sâu sắc ấy đã tiếp thêm động lực công tác cho nhạc sĩ Trần Hoàn. Đây cũng chính là nguồn cảm hứng lớn để ông sáng tác nên nhiều bản nhạc nổi tiếng, đặc biệt là bài hát “Lời người ra đi”.
Trong khi đó, “Chuyện tình nữ cảm tử quân” là ký ức của bà Nguyễn Thị Bích Thảo (y tá chiến đấu tiểu khu Đồng Xuân) và ông Đỗ Đình Sửu (tiểu khu Đông Thành). Họ cùng là chiến sĩ cảm tử quân thuộc tiểu đoàn khu 101 thời kỳ đầu kháng Pháp.
Đầu năm 1947, Trung đoàn rời khỏi Thủ đô Hà Nội khiến họ mỗi người một ngả. Suốt 8 năm trời xa cách, mối liên hệ duy nhất giữa hai người là những lá thư viết vội, nhưng họ vẫn vẹn nguyên niềm tin vào ngày trở về.
Sau chiến dịch Điện Biên Phủ, năm 1955, họ tổ chức đám cưới tại Hà Nội. Tận hưởng hạnh phúc vỏn vẹn được 3 ngày, ông Sửu lại nhận lệnh gấp trở về đơn vị, họ tiếp tục cách biệt và làm cầu nối tình cảm qua thư.
Ngày 12/3/1968, ông Sửu hy sinh tại chiến trường Thừa Thiên Huế. Do một năm sau mới nhận được tin dữ, bà Thảo vẫn đều đặn viết thư cho chồng trong suốt thời gian đó. Giữa họ có hơn 1.000 lá thư trong hơn 10 năm cách xa.
Những kỷ niệm đẹp giữ lại giữa đôi ngả chia ly
“Bên tình, bên hiếu” là câu chuyện của nữ chiến sĩ bộ đội Trường Sơn Nguyễn Thị Hồng Nhãn và chiến sĩ lái xe Nguyễn Mạnh Cường (quê Thái Bình). Năm 1972, bà Nhãn bị sức ép bom hắt bất tỉnh và được một đồng chí lái xe đưa đi cấp cứu.
Năm 1973, khi chuyển đơn vị xe, bà bất ngờ gặp lại người lái xe cứu sống mình năm xưa là ông Cường. Thấy bà Nhãn nhiệt tình với công việc nhưng luôn mang tâm trạng buồn, ông Cường đã tìm hiểu và đem lòng yêu thương bà.
Năm 1975, đất nước thống nhất, bà Nhãn giải ngũ về quê. Tuy nhiên, chuyện tình cảm bị mẹ bà ngăn cản do không muốn con gái lấy chồng xa. Hai người không thể đến với nhau nhưng mãi giữ những kỷ niệm tốt đẹp về nhau.
Với câu chuyện “Khi Tổ quốc cần họ biết sống xa nhau”, nhà giáo Phạm Hoài Thủy và nhà giáo Lê Nguyệt Bảo nên duyên vợ chồng từ giải bóng chuyền tại Lào Cai năm 1963. Cuộc sống đang hạnh phúc thì chiến tranh thử thách họ.
Năm 1972, nghe theo tiếng gọi non sông và đáp lại Lệnh Tổng động viên dành cho giới trí thức, thầy Thủy rời bục giảng lên đường nhập ngũ. Những cánh thư từ đó trở thành sợi dây nối liền hai đầu thương nhớ.
Một câu chuyện khác bắt đầu từ mùa hè năm 1972 khi chàng sinh viên báo chí Trần Hồng đem lòng cảm mến cô thiếu nữ Ngô Thị Ý. Vượt qua nhiều cách trở, họ nên duyên vợ chồng nhưng phải 14 năm sau ngày cưới họ mới được đoàn tụ do công việc phóng viên nay đây mai đó.
Theo znews.vn
