Tháng Bảy về, mang theo cái nắng rát bỏng của miền Trung và cả những niềm rưng rưng hoài niệm. Chiến tranh đã lùi xa vào quá vãng, nhưng mồ hôi, nước mắt và cả máu xương của những thế hệ bộ đội, thanh niên xung phong, dân công hỏa tuyến năm xưa dường như vẫn còn hóa đá trên huyết mạch Trường Sơn anh hùng. Trong không khí thiêng liêng của tháng tri ân, những người lính năm xưa lại rủ nhau trở về chốn cũ. Họ tìm đến những hàng bia mộ trắng xếp lớp lớp giữa đại ngàn để thắp lên nén nhang cho người nằm lại, để khóc, để nhớ và để thắp sáng thêm đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc.
Trở lại chiến trường xưa, nhặt lại thanh xuân đánh rơi
Đứng trước Nghĩa trang Liệt sĩ thanh niên xung phong Vạn Ninh (Quảng Trị), bước chân của ông Lê Đình Thức dường như chùng lại. Tuổi cao sức yếu không ngăn được người cựu thanh niên xung phong của đơn vị C2372 – N237 (Ban Xây dựng 67 Trường Sơn) vượt chặng đường dài về thăm đồng đội. Bàn tay run run chạm vào từng tấm bia đá, đôi mắt ông đỏ hoe khi ký ức về trận oanh kích ác liệt năm nào dội về như mới hôm qua.
Đoàn thắp hương tri ân đồng đội tại nghĩa trang Vạn Ninh.
Trận bom dội xuống xé toạc đại ngàn, 26 đồng chí bị thương, 9 người vĩnh viễn nằm lại. Ông Thức nhớ lại, trong cái mờ mịt của khói bom khét lẹt ngày ấy, thi thể đồng đội vùi lấp dưới lớp đất đá đỏ au. Có những người lúc được đưa lên, tay vẫn còn nắm chặt cán cuốc. Đêm ấy, giữa rừng già lạnh lẽo, tiếng cuốc xẻng đào huyệt lách cách vang lên xen lẫn tiếng nấc nghẹn ngào, tạo thành một khúc gọi hồn bi ai mà cả đời ông không thể nào quên. Ngày nay, mỗi lần trở lại, khói hương nhòa đi trong mắt, để lại trong lòng người cựu binh một nỗi hàm ơn quặn thắt.
Đoàn thắp hương tri ân tại hang 8 cô đường 20 Quyết thắng
Cùng chung một nỗi niềm rưng rưng ấy, bà Phạm Thị Thúy – người đồng đội cùng đơn vị C2372 – lại bồi hồi khi nhớ về tuyến đường 16 rực lửa. Giai đoạn 1969 – 1972, nơi đây là trọng điểm đánh phá khốc liệt nhất của địch. Dưới trời mưa bom bão đạn, những bóng áo xanh vẫn kiên cường bám trụ, san lấp hố bom, gùi hàng, tải đạn để giữ cho mạch máu giao thông không một ngày ngưng trệ.
“Có những chuyến gùi hàng từ sông Sê Păng Hiêng lên đường 9 – Nam Lào, chị em chúng tôi đi từ 2 giờ sáng, băng rừng lội suối đến tận 20 giờ đêm mới về tới cứ,” bà Thúy bùi ngùi kể. Để có được những chuyến hàng trót lọt, biết bao người đã dùng chính thân mình làm lá chắn. Sự sống của bà hôm nay là nhờ sự chở che, đùm bọc của những người đã nằm lại. Vì thế, mỗi chuyến trở về không chỉ là cuộc hội ngộ âm dương, mà còn là lời tự tình của những người mang nợ tuổi xuân với đất nước.
Đoàn dâng hương tại đền thờ liệt sĩ Trường Sơn- đường 20 Quyết thắng Cà Roòng
Tuyến đường 16, nút thắt huyết mạch nối Đông và Tây Trường Sơn, đã trở thành một bảo tàng ký ức khổng lồ của Đội Thanh niên xung phong N237 (Thanh Hóa). Cứ mỗi dịp tháng Bảy, tại Nhà bia tưởng niệm Liệt sĩ Cựu TNXP N237 (Ngã ba Dân Chủ, Hướng Lập, Quảng Trị), khói hương lại vấn vít bay lên từ những đôi bàn tay dạn dày sương gió của các cựu binh, của chính quyền và người dân địa phương.
Với ông Nguyễn Trường Tam (Cựu TNXP đơn vị C2374), việc được trở lại chiến trường xưa không chỉ là niềm mong mỏi khắc khoải của những người lính già, mà còn là trách nhiệm nặng nề của người ở lại. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, mái tóc xanh của những chàng trai, cô gái mở đường năm ấy nay đã bạc trắng màu thời gian. Nhưng những tháng ngày bám đường, tải đạn, những nụ cười tỏa nắng giữa chớp giật bom thù thì vẫn còn nguyên vẹn, vắt ngang miền ký ức. Biết bao người đã hóa thân vào lòng đất Mẹ ở cái tuổi mười tám, đôi mươi đẹp nhất đời người, để những đoàn xe không bao giờ đứt mạch, để miền Nam đi đến ngày đại thắng.
Tiếp nối truyền thống, bồi đắp ngọn lửa yêu nước
Những hàng bia lặng lẽ nằm sóng soài giữa màu xanh bạt ngàn của núi rừng hôm nay là minh chứng vĩnh cửu cho một thế hệ đã lấy máu mình viết nên bản hùng ca bất tử. Sự hy sinh thầm lặng ấy chính là cội rễ của hòa bình và độc lập.
Đoàn tặng quà cho bà con bản 61, tại Đồn biên phòng Cà Roòng,
Không chỉ dừng lại ở sự tri ân, hành trình trở về của những cựu thanh niên xung phong còn là bài học không lời, giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ. Ông Hoàng Mạnh Hùng, Trưởng Ban liên lạc Cựu TNXP N237, chia sẻ: “Trường Sơn là nơi cất giữ tuổi trẻ của chúng tôi. Việc tổ chức các chuyến đi về nguồn hằng năm không chỉ để xoa dịu nỗi đau, mà còn để nhắc nhở thế hệ hôm nay rằng: Hòa bình đang có được đánh đổi bằng máu và nước mắt của cha anh.”
Đoàn đến viếng thăm di tích Cổng trời đường 12.
Tháng Bảy rồi sẽ qua, những nén hương trên mộ phần rồi sẽ tàn theo gió. Nhưng ngọn lửa tri ân và lòng tự hào dân tộc sẽ mãi mãi cháy sáng trong trái tim mỗi người Việt Nam, để những cống hiến vĩ đại trên dải đất Trường Sơn anh hùng mãi trường tồn cùng non sông, đất nước. Đất lửa hôm nay đã hồi sinh, nhường chỗ cho những vạt rừng xanh thẳm vươn mình đón nắng. Nhưng nếu áp tai xuống mặt đất này, người ta vẫn như nghe thấy tiếng thì thầm của tuổi trẻ, tiếng hát xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước vẫn còn vang vọng đâu đây…
Hoàng Mạnh Hùng
CTV Trang báo điện tử và Bản tin Trường Sơn
